× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!

76 χρόνια από την απελευθέρωση της Λέσβου από τις Ναζιστικές δυνάμεις κατοχής

Γράφει ο ΘΡΑΣΟΣ ΑΒΡΑΑΜ Δημοσίευση 10/9/2020

10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!
Ο πρόεδρος του ΕΑΜ Λέσβου Μητροπολίτης Μηθύμνης μαζί με την ηγεσία του ΕΑΜ μιλούν στο Δημαρχείο

76 χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την μέρα όπου η Λέσβος απελευθερώνεται από τους Ναζί κατακτητές. Ήδη από τα μέσα καλοκαιριού του 1944 γνωρίζοντας ότι θα εγκαταλείψουν το νησί είχαν περιορίσει τις στρατιωτικές τους εγκαταστάσεις στην περιοχή Καρά Τεπέ λίγο έξω από τη Μυτιλήνη. Ξημερώματα της Κυριακής 10 Σεπτεμβρίου 1944 έφευγαν και οι τελευταίοι Γερμανοί από με πλοίο από τη Λέσβο. Η Επιτροπή Πόλης του ΕΑΜ που είχε εγκατασταθεί στη Νομαρχία, μαζί με τμήματα του εφεδρικού ΕΛΑΣ και πολιτοφύλακες αλλά και την χωροφυλακή που περνά στις διαταγές του Μετώπου, αναλαμβάνουν την ευθύνη της τήρησης της τάξης. Έγιναν κάποιες συλλήψεις δοσίλογων με πρώτη μεταξύ αυτών του φασίστα δημοσιογράφου Θανάση Γκράβαλη που εξέδιδε τη φιλοναζιστική εφημερίδα «ΦΩΣ».

Αξίζει να σημειωθεί ότι τις πρώτες μέρες της απελευθέρωσης γίνεται μια μεγάλη συγκέντρωση στη Μυτιλήνη έξω από το Δημαρχείο. Τη συγκέντρωση άνοιξε ο Γραμματέας της Επιτροπής πόλης του ΕΑΜ Χρήστος Χριστοδούλου. Πρώτος μίλησε ο Μητροπολίτης Μηθύμνης και πρόεδρος της ΝΕ Λέσβου του ΕΑΜ Διονύσιος.

Μίλησε για τις αξίες της ελευθερίας και της ισότητας που πρεσβεύει το ΕΑΜ και κάλεσε τον κόσμο να πυκνώσει τις τάξεις του. Στη συνέχεια μίλησαν κατά σειρά ο γραμματέας του ΕΑΜ Απόστολος Αποστόλου, ο εκπρόσωπος της ΚΕ του ΚΚΕ Βαγγέλης Γιοσμάς και ο εκπρόσωπος της ΚΕ του ΕΑΜ Παύλος Οικονόμου (Σταμάτης Καββαδίας).
Μετά από την αποχώρηση των κατακτητών από το νησί οι δυνάμεις του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ κατέχουν την εξουσία και θα την διατηρήσουν για 7 μήνες! Είναι χαρακτηριστικό ότι το 85% των κατοίκων ήταν οργανωμένο στις ΕΑΜικές οργανώσεις.

Εγκαθίστανται νέοι θεσμοί της Λαϊκής Αυτοδιοίκησης, της Λαϊκής Δικαιοσύνης και της Εθνικής Πολιτοφυλακής. Μεταξύ αυτών εκλέγεται ως νέος Νομάρχης Λέσβου ο λογοτέχνης Κώστας Φριλίγκος, ως νέος Δήμαρχος Μυτιλήνης ο Ανδρέας Αναγνωστόπουλος και ως Λαϊκός Επίτροπος ο Παναγιώτης Παρρής. Επίσης εκδόθηκαν τραπεζογραμμάτια και συγκροτήθηκαν Λαϊκά Δικαστήρια που δίκασαν τους συνεργάτες των Ναζί κατακτητών.
Τέλος ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει για τους 42 αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης που εκτελέστηκαν στην περιοχή Τσαμάκια της Μυτιλήνης κατά τη διάρκεια της Ναζιστικής κατοχής. Όπως σημειώνει ο συγγραφέας Γιώργος Γαλέτσας στο βιβλίο του ¨Στο σημάδι¨ το μεγαλύτερο ανοσιούργημα ήταν η ¨εξαφάνιση¨ των θυμάτων, αφού κανένα σώμα εκτελεσμένου (από τους 42 συνολικά) δεν παραδόθηκε για ταφή στους δικούς του! Μετά την εκτέλεση, οι δήμιοι έβαζαν τα πτώματα μέσα σε τσουβάλια μαζί με μια μεγάλη πέτρα και αφού τα έδεναν, τα μετέφεραν σε επιταγμένο αλιευτικό και τα πετούσαν στη θάλασσα ανοικτά της Φυκιότρυπας.

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

28 Οκτωβρίου 1940 στη Μυτιλήνη

Μαρτυρία από το βιβλίο «Η Αντίσταση στη Λέσβο» των Π. Κεμερλή και Α. Πολυχρονιάδη*
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«Με έκοψαν το χέρι…»

Μια άγνωστη μοναδική καταγραφή από τη συμμετοχή των Μυτιληνιών στρατιωτών του 22ου Συντάγματος στις μάχες του μετώπου της Αλβανίας. Ο Γιάννης Καρακωνσταντής, ανάπηρος πολέμου στα βουνά - Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΜΕΝΗΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«Ο δημόσιος διάλογος για τον πόνο του καρκινοπαθούς είναι πολιτική πράξη»

Μία συζήτηση με την αείμνηστη Λιόπη Αμπατζή με αφορμή τον μήνα πρόληψης για τον καρκίνο του μαστού
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Το ‑πολύτιμο για τη δίκη‑ πραγματικό καταστατικό της Χρυσής Αυγής που προσκόμισε ο Δημήτρης Ψαρράς

Ο ερευνητής δημοσιογράφος που ξεσκέπασε από το 1992 την εγκληματική οργάνωση μίλησε στο «Ν»
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Όταν οι «μαύροι» πολεμούσαν για την Ευρώπη

Άγνωστές φωτογραφίες από την παρουσία Σενεγαλέζων στρατιωτών στη Λέσβο του 1915 στα πλαίσια της Γαλλικής Διοίκησης του νησιού
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«Διαγνώστηκα με covid και στιγματίστηκα»

Η μητέρα που δουλεύει στο ΚΥΤ του Καρά Τεπέ μίλησε στο «Ν» για τις συμπεριφορές που αντιμετώπισε εκείνη και τα παιδιά της. Αναφέρεται στις συνθήκες συνωστισμού για τους εργαζόμενους
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Φτηνός μετεμφυλιακός αντικομμουνισμός

Με αφορμή την επίθεση της Αντιδημάρχου δυτικής Λέσβου Ζαχαρώς Ιωακείμ κατά του βουλευτή Γιάννη Μπουρνού τον οποίο κάλεσε να ασχοληθεί με τη… Ρωσοτουρκική συνθήκη ειρήνης του 1774!
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Από «την επανάσταση του ναζισμού» στο γραφείο Αθανασίου!

Μια «ξεχασμένη» από το 2013 ιστορία «επιλεκτικής σχέσης» θεωρητικού της αναθεώρησης των ναζιστικών πρακτικών με το γραφείο του τότε Υφυπουργού Εσωτερικών - Γράφει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο γιός του ταξιτζή από τη Λαγκάδα που «έδεσε» τη «Χρυσή Αυγή»

Ο Μυτιληνιός αντιεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Χαράλαμπος Βουρλιώτης που το 2013 έστειλε στη φυλακή τη νεοναζιστική, και με απόφαση δικαστηρίου, εγκληματική οργάνωση
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μέσα στη δίκη της Χρυσής Αυγής

Η δημοσιογράφος Μαρία Λούκα μοιράζεται όσα ξεχώρισε στα 5,5 χρόνια δικασίμων μέχρι την ιστορική 7η Οκτωβρίου
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Τα «τάγματα εφόδου» της εγκληματικής οργάνωσης στη Λέσβο!

Από τις ρατσιστικές επιθέσεις κατά μεταναστών το 2012 και τα «βούλωστο» στο Δημοτικό Συμβούλιο, στο κλείσιμο των γραφείων στη Μυτιλήνη και τη συνέχεια της δράσης με άλλα προσωπεία
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο Ατταλος ο Β΄ σε ένα ντουβάρι

Κι ενώ αναστηλώνονται δείγματα της βιομηχανικής αρχαιολογίας της Περγάμου των Ρωμιών του 19ο αιώνα
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ