× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Θησαυρός από το Αφγανιστάν στη Μυτιλήνη

Αμύθητης αξίας αρχαιολογικά ευρήματα από την εποχή της εκστρατείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου και των διαδόχων του έφθασε στη Μυτιλήνη με μυθιστορηματικό τρόπο και φυλάσσονται εδώ και 27 χρόνια στο αρχαιολογικό μουσείο

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 20/8/2021

Θησαυρός από το Αφγανιστάν στη Μυτιλήνη

Κεραμικά της Ελληνιστικής περιόδου. Και ο τότε Δήμαρχος Καλλονής Άρης Ελευθερίου καταμετρά με υπάλληλο της τότε Κ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών αρχαιοτήτων τα νομίσματα. (Οι φωτογραφίες είχαν δημοσιευτεί στις 9 Μαρτίου 1995 στην «Ελευθεροτυπία» σε σχετικό άρθρο του υπογράφοντος) 

Ένας μοναδικής αξίας αρχαιολογικός θησαυρός φυλάσσεται στο θησαυροφυλάκιο του αρχαιολογικού μουσείου Μυτιλήνης εδώ και 27 χρόνια.

Πρόκειται για μεγάλη ποσότητα αρχαιολογικών ευρημάτων που έφθασαν στη Μυτιλήνη με μυθιστορηματικό τρόπο και αφού επί μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν παρατημένα (και αφύλακτα) στις αποθήκες του Τελωνείου του τότε Αερολιμένα της Αθήνας. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου διερευνά την πιθανότητα ο μοναδικός αυτός αρχαιολογικός θησαυρός να εκτεθεί στη Μυτιλήνη.

Τον Ιανουάριο του 1995 και αμέσως μόλις  είχε αναλάβει τα καθήκοντα του ο Δήμαρχος Καλλονής Άρης Ελευθερίου, παρέλαβε από τον Καλλονιάτικης καταγωγής διευθυντή του Ι Τελωνείου Αερολιμένα Αθήνας Α. Καλογιαννίδη, αρχαιότητες μεγάλης αξίας και μάλιστα δι’ απλής αιτήσεως παραδόσεως εγκαταλειφθέντων ή αζήτητων αντικειμένων.

Συγκεκριμένα, παραδόθηκαν στο Δήμο της Καλλονής προκειμένου να εκτεθούν στο υπό δημιουργία Λαογραφικό και Ιστορικό Μουσείο Καλλονής στο υπό ανακαίνιση τότε, παλιό χαμάμ (που δε λειτούργησε ποτέ), δυο μεγάλες και μοναδικής αξίας αρχαίων αντικειμένων,  που σπάνια  βλέπει κανείς τόσο καλοδιατηρημένα,  αλλά και τόσα πολλά  σε αρχαιολογικό μουσείο της Ελλάδας, ακόμα και σε αυτό το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Επρόκειτο για μια παρτίδα 292 χάλκινων, σιδερένιων, πήλινων και λίθινων  όπλων και κοσμημάτων στο σύνολό τους της Ελληνιστικής περιόδου και μια παρτίδα 596  αρχαίων νομισμάτων και 36 λίθινων και κεραμικών αντικειμένων της Ελληνιστικής περιόδου και τέλος ένα θρησκευτικό βυζαντινό χειρόγραφο βιβλίο.

Οι συλλογές

Εδώ, να τονιστεί ότι τα 292 μεταλλικά όπλα και κοσμήματα έχουν  καταγραφεί από τις 4 Νοεμβρίου του 1992 από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το έγγραφο δε της καταγραφής, με αριθμό πρωτοκόλλου 4615/4.11.1992, υπέγραφε ο αρχαιολόγος Γιάννης Σακελλαράκης. Η συλλογή αυτή περιλαμβάνει τα παρακάτω χάλκινα αντικείμενα: 11 μεγάλα ξίφη και ένα μικρό, 11 αιχμές,  πέντε αιχμές ξιφών και έξι μεγάλες αιχμές δοράτων, μια μικρή αιχμή δόρατος, ένα κυλινδρικό τμήμα σαυρωτήρα δόρατος, τρία μαχαιρίδια, μια κουτάλα, ένα αμφόλιο, δυο τμήματα χαλιναριών, 14 περόνες, μια λαβίδα, ένα δισκελές εργαλείο, δυο πελέκεις, δυο δίσκους κατόπτρων, 42 βραχιόλια, εννέα βελόνες, πέντε κρίκους, επτά δαχτυλίδια, τρεις κρίκους με αποφύσεις, τρία διακοσμητικά αντικείμενα με κουκίδες, δυο επιμήκεις λαβές σκευών, ένα κουταλόσχημο εργαλείο, πέντε τμήματα βραχιολιών, εννέα επιμήκη τεμάχια, δυο πόρπες ζωνών, δυο μικρά αμφόλια, μια εφηλίδα, τρία κωδονόσχημα αντικείμενα, έξι σφικτήρες, ένα ελασμάτινο περίαπτο, μια ελασμάτινη απόληξη, 14 αιχμές βελών με στέλεχος και 106 αιχμές βελών χωρίς στέλεχος.

Η ίδια συλλογή περιλαμβάνει επίσης ένα σιδερένιο ξίφος, μια σιδερένια αιχμή δόρατος και μια σιδερένια αιχμή βέλους.

Στο σύνολό τους τα παραπάνω αντικείμενα εισήχθησαν μέσω Περσίας από κάποιον ιδιώτη ονόματι Χρήστο Θεοχαρίδη, που σύμφωνα με πληροφορίες είχε επανειλημμένως στο παρελθόν εισαγάγει από χώρες αυτής της περιοχής αρχαία αντικείμενα, στη μεγάλη τους δε πλειονότητα αυτά έχουν κατασχεθεί από τις τελωνειακές αρχές ύστερα από υπόδειξη των αρχαιολογικών υπηρεσιών.

Να τονιστεί επίσης ότι τα αρχαία αυτά  αντικείμενα προέρχονται ή από λαθρανασκαφή, αφού πολλά από αυτά έχουν ακόμα επάνω τους χώματα, άλλα δε προέρχονται πιθανόν από κάποιο κλεμμένο μουσείο, αφού μεταξύ τους υπάρχουν και συντηρημένα αντικείμενα. Στο σύνολό τους δε είναι ελληνικά και περσικά, πράγμα που οδηγεί τους ειδικούς στο συμπέρασμα ότι προέρχονται από τύμβους πεσόντων στις μάχες της εκστρατείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Καταγραμμένα όμως είναι και τα αντικείμενα της δεύτερης παρτίδας αρχαιοτήτων, που παραδόθηκαν από το Ι Τελωνείο Αερολιμένα Αθήνας. Συγκεκριμένα, με το αριθμό πρωτοκόλλου 599/350/12.9.1994 έχουν καταγραφεί από το Νομισματικό Μουσείο τα 596 νομίσματα, όλα πιθανόν αποτέλεσμα λαθρανασκαφής, αφού και αυτά έχουν ακόμα πάνω τους χώματα. Είναι στο σύνολό τους έκδοσης της Βακτριανής, δηλαδή των ηγεμόνων διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου, στην περιοχή όπου σήμερα βρίσκονται το Αφγανιστάν και το Πακιστάν. Πολλά από αυτά είναι δίγλωσσα, δηλαδή στη μια πλευρά φέρουν επιγραφές στα ελληνικά και στην άλλη σε γλώσσα της περιοχής. Μαζί με τα νομίσματα παραδόθηκαν επίσης και 36 αγγεία και ειδώλια της ίδια εποχής και προέλευσης, αυτά καταγραμμένα επίσης από το 1994 από την Εφορεία Αρχαιοπωλών και ιδιωτικών αρχαιολογικών συλλογών. Εδώ να σημειώσουμε ότι τα ειδώλια και τα αγγεία ήταν στο σύνολό τους τυλιγμένα στην αγγλόφωνη εφημερία του Πακιστάν «THE NEWS» της 6ης Αυγούστου 1994, γεγονός που αποτελεί ένδειξη και για την προέλευση των αρχαιοτήτων.

Είδαν κι έπαθαν να ξεμπλέξουν

Για την υπόθεση επιλήφθηκε η Εισαγγελία Μυτιλήνης, η οποία και ερεύνησε το νόμιμο της παράδοσης των αρχαιοτήτων από το Ι Τελωνείο Αερολιμένα της Αθήνας. Επίσης, το υπουργείο Πολιτισμού, χαρακτηρίζοντας μάλιστα την όλη υπόθεση απόρρητη, διερεύνησε το πώς καταγραμμένες αρχαιότητες και μάλιστα πολύ μεγάλης αξίας βρίσκονταν επί τρία και περισσότερα χρόνια εγκαταλελειμμένες σε κάποιο τελωνείο και αν επίσης εκτός από αυτές υπάρχουν και άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις. Επίσης το Υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με το Υπουργείο Εξωτερικών προσπάθησε να εντοπίσει τη χώρα προέλευσης των αντικειμένων, καθώς επίσης και το αν είναι αποτέλεσμα κλοπής μουσείου ή λαθρανασκαφής και, αν ναι, τα πού έχει αυτή γίνει. Οι έρευνες αυτές δεν κατέληξαν πουθενά.

Τις δυο συλλογές ο δήμαρχος Καλλονής Άρης Ελευθερίου τις παρέδωσε στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, όπου και φυλάσσονται μέχρι σήμερα. Πάντως ο κ. Ελευθερίου κατηγορήθηκε σε βαθμό κακουργήματος για την υπόθεση, για να απαλλαχθεί στη συνέχεια απ’ το Εφετείο Αθηνών, και μάλιστα μετά επαίνων γιατί διασώθηκε με τη συμβολή του Δήμου Καλλονής ο τεράστιας αξίας αρχαιολογικός πλούτος.

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο Ντικ, ο Πάπας και οι ανθρωποφύλακες

Ο σκύλος του Καρά Τεπέ, ο Ντικ που απέδειξε ότι αν θες να πάς κάπου δε σε σταματάει τίποτα...
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«Τι δουλειά έχει ο αράπης στη Μυτιλήνη;»

Με αφορμή την αυριανή συνάντηση με τον Πάπα του Κριστιάν από το Κονγκό των 15 εκατομμυρίων νεκρών και το άγνωστο πόσων κομμένων χεριών για να χτιστούν (και να ζουν ακόμα και σήμερα από δαύτα) οι.... Βρυξέλλες!
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Παράβαση.... σε άλογο και πουλάρι

Όταν κάποτε ασχολιόμασταν με την Αστυνομία που Βεβαίωνε παράβαση «σε ένα άλογο και ένα πουλάρι χωρίς συνοδό που κυκλοφορούσαν στον κεντρικό δρόμο και προκαλούσαν σύγχυση στην κυκλοφορία των οχημάτων»
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μετά το ρεκόρ Γκίνες στο τσουρέκι, επέστρεψε φοιτητής!

Ο Βασίλης Πανταζής μίλα στο «Ν» για το μεράκι του, το ζαχαροπλαστείο και το παρελθόν του
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μετά τα «μπινελίκια», έδωσαν τα χρήματα για τη μικρή Αθανασία

«Τακτοποιείται το θέμα» μετά το δημοσίευμα του «Ν» για την Εθνική Τράπεζα και το κακό ιστορικό της με τον μικρό Βασιλέλλη
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι κληρικοί της Λέσβου στην Εθνική Αντίσταση

Με αφορμή την ημέρα της Εθνικής Αντίστασης ένα αφιέρωμα από τους ΦΙΛΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Βρέχει το λοιπόν και στην Αθήνα;

Με ένα ρεπορτάζ πριν έναν αιώνα να κουβεντιάσουμε για τη δημοσιογραφία που πέρασε, για τη δημοσιογραφία που δεν έχουμεv
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Το ιστορικό της προτομής του Μιχάλη Μυρογιάννη

Από τους Φίλους Ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο φωτορεπόρτερ της μοιραίας νύχτας του Πολυτεχνείου μιλά στο «Ν»

Ο Αριστοτέλης Σαρρηκώστας εξιστορεί τις στιγμές πριν και μετά την εισβολή του τανκ στο Πολυτεχνείο που μόνο ο φακός του απαθανάτισε σε ένα ιστορικό ντοκουμέντο
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι δικοί μας πρωταγωνιστές στην εξέγερση του Πολυτεχνείου

30 μέτρα από την πύλη, φοιτητές τότε, Απόστολος Κομνηνάκας και Γιάννης Παυλής μιλούν στο «Ν» για κείνες τις ημέρες
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μιχάλης Μυρογιάννης, ετών 20!

«Διαμπερές τραύμα στο κεφάλι, βληθείς δια πυροβόλου όπλου, έξοδος εγκεφαλικής ουσίας»