× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

«Κινητά μνημεία» τα 86 έργα του Θεόφιλου στο Μουσείο της Βαρειάς

Με απόφαση της υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνας Μενδώνη

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 10/4/2020

«Κινητά μνημεία» τα 86 έργα του Θεόφιλου στο Μουσείο της Βαρειάς

Συνολικά 96 έργα του λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου Χατζημιχαήλ χαρακτηρίζονται ως κινητά μνημεία με απόφαση της υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνας Μενδώνη. Πρόκειται για 86 έργα, που φυλάσσονται στο Μουσείο Θεόφιλου στη Βαρειά Λέσβου, ιδιοκτησίας του Δήμου Μυτιλήνης και 10 έργα του από τη συλλογή του Αλέξανδρου και της Δωροθέας Ξύδη, που ανήκουν και φυλάσσονται στο MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης - Συλλογές Μακεδονικού Μουσείου και Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη.

Ο χαρακτηρισμός των έργων αυτών, που συνιστούν ιδιαίτερης σημασίας σύνολα από έργα του ζωγράφου, ως κινητών μνημείων έγινε ύστερα από την ομόφωνη γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων και τη σχετική εισήγηση της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Η συντριπτική πλειοψηφία των έργων έχουν φιλοτεχνηθεί το χρονικό διάστημα 1926 - 1933, μία έντονα δημιουργική περίοδο δημιουργώντας περισσότερους από 120 πίνακες, έναν χρόνο πριν το θάνατό του (24 Μαρτίου 1934) στη Λέσβο.

Ας σημειωθεί ότι το 2016 το Κεντρικό Συμβούλιο Νεώτερων Μνημείων είχε χαρακτηρίσει ως μνημεία 37 έργα του ζωγράφου από το Μουσείο - Βιβλιοθήκη Στρατή Ελευθεριάδη Teriade. Πρόκειται για έργα που ζωγράφισε ο Θεόφιλος για τον συλλέκτη έργων τέχνης Στρατή Ελευθεριάδη (Tériade), μετά τη γνωριμία τους στα τέλη της δεκαετίας του 1920 στη Μυτιλήνη.

Ποιος είναι

Στο σκεπτικό της κήρυξης αναφέρονται μεταξύ των άλλων τα παρακάτω ενδιαφέροντα:

Τα έργα του Θεόφιλου απεικονίζουν μια ποικιλία ελληνικών θεμάτων που χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, αυτά που παρουσιάζουν τη φύση και τον άνθρωπο (προσωπογραφίες, τοπία, εικόνες της καθημερινής ζωής) και εκείνα που περιγράφουν θέματα από την ελληνική μυθολογία, ιστορία και θρησκεία.

Ο πιο γνωστός Έλληνας λαϊκός ζωγράφος, που φορούσε την παραδοσιακή φουστανέλα, γεννήθηκε μεταξύ 1867 και 1870 στη Βαρειά Λέσβου. Τα παιδικά χρόνια για τον ίδιο και τα επτά αδέρφια του ήταν δύσκολα. Ο πατέρας Γαβριήλ ήταν τσαγκάρης και η μητέρα του Πηνελόπη κόρη αγιογράφου μαθαίνοντας τις βασικές γνώσεις της ζωγραφικής από τον παππού του.

Στη Σμύρνη, όπου εργάζεται ως θυροφύλακας, θα διαμορφώσει το θεματολόγιο του από τον κόσμο της αρχαιότητας, του Βυζαντίου και της νεώτερης Ελλάδας. Στο Βόλο όμως θα ζήσει τα περισσότερα χρόνια της ζωής του ζωγραφίζοντας για ελάχιστα χρήματα στους τοίχους μαγαζιών της πόλης και του Πηλίου.

Το 1912 ο πλούσιος γαιοκτήμονας της Μαγνησίας Γιάννης Κοντός του αναθέτει την τοιχογράφηση του σπιτιού του στην Ανακασιά. Ο Θεόφιλος ζωγραφίζει σκηνές από την Επανάσταση του '21, αρχαίους θεούς και τοπία. Η οικία Κοντού αποτελεί σήμερα το Μουσείο Θεόφιλου.

Το 1927 επιστρέφει στη γενέτειρά του όπου συνεχίζει να ζωγραφίζει. Δημιουργεί τοιχογραφίες σε χωριά του νησιού και η αμοιβή του είναι ένα πιάτο φαγητό και λίγο κρασί. Εκεί τον συναντά ο καταξιωμένος κριτικός τέχνης και εκδότης Στρατής Ελευθεριάδης(Tériade), ο οποίος διέμενε στο Παρίσι και είναι ο άνθρωπος που θα κάνει γνωστό το έργο του Θεόφιλου. Τελικά, 27 χρόνια μετά το θάνατό του, το καλοκαίρι του 1961, εγκαινιάζεται μεγάλη έκθεση με έργα του Θεόφιλου στο Μουσείο του Λούβρου αποτελώντας ύψιστη αναγνώριση του συνολικού έργου του Ελληνα ζωγράφου με την φουστανέλα.

Το 1976 το υπουργείο Πολιτισμού προχώρησε σε χαρακτηρισμό των έργων «του λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου Χατζημιχαήλ οπουδήποτε και εάν ευρίσκονται χρήζοντα ειδικής κρατικής προστασίας»». Την προστασία είχε ζητήσει με έγγραφό του ένα χρόνο πριν ο τότε αναπληρωτής προϊστάμενος της Εφορείας Κλασικών Αρχαιοτήτων Βόλου και μετέπειτα πανεπιστημιακός, Γεώργιος Χουρμουζιάδης.

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η Μαρία Κομνηνάκα για την Ψυχιατρική Κλινική της Μυτιλήνης

Ερώτηση στον Υπουργό Υγείας για την επισκευή και τη στελέχωση του Ψυχιατρικού Τμήματος
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Υποδομές για την προστασία του περιβάλλοντος

Ολοκληρωμένη πρόταση στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Περιφερειακής Ανάπτυξης από το Δήμο Μυτιλήνης
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

«Παγκόσμια Γεωπάρκα UNESCO»

Διαδικτυακό Σεμινάριο για εκπαιδευτικούς του Δικτύου Συνδεδεμένων Σχολείων UNESCO
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Στο πανελλαδικό συμβούλιο των «Οικολόγων Πράσινων» εξελέγη ο Μπάκας

Δεύτερος σε ψήφους, μίλησε στο «Ν» για την πανδημία, το περιβάλλον και το προσφυγικό ζήτημα
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΔΡΑΣΕΙΣ

Πράσινα σημεία, γωνιές ανακύκλωσης και συλλογή βιοαποβλήτων!

Προτάσεις άνω των 3,5 εκατ. ευρώ για τη διαχείριση αποβλήτων από τον Δήμο Δυτικής Λέσβου
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

«Αρχισαν τα όργανα....»

Αντίδραση στην επιλογή του χώρου κατασκευής της νέας δομής για πρόσφυγες και μετανάστες από τους Προέδρους των Κοινοτήτων Νέων Κυδωνιών, Πηγής και Κώμης. Προαναγγελία προσφυγής στη Δικαιοσύνη
ΧΩΡΙΑ

«Δεν θα αφήσουμε τις κοινότητες να χαθούν χωρίς μάχη»

Συνέντευξη του προέδρου Λουτρών Βασίλη Μαμώλη για την προσπάθεια του Δικτύου να σωθεί η κάλπη και η αυτονομία των Κοινοτήτων
ΜΑΡΙΑ ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

«Υπάρχουν ταμειακά διαθέσιμα για την πληρωμή όλων των οφειλών του τ. Δήμου Λέσβου»

Απάντηση από τον πρώην αντιδήμαρχο Παναγιώτη Τσουπή για τα ληξιπρόθεσμα
ΜΑΡΙΑ ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Επισκευή του Πολιτιστικού Κέντρου Πλωμαρίου

Δημοπράτηση του έργου έως το τέλος του μήνα
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

572.000 ευρώ για ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δήμου Λέσβου

Σε πρόγραμμα του Υπουργείου Εσωτερικών εντάχθηκε ο Δήμος Μυτιλήνης
ΜΑΡΙΑ ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ
ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

«Στραγγαλίζουν την ανεξαρτησία των κοινοτήτων»

Σκληρή ανακοίνωση για τους σχεδιασμούς του Υπουργείου από την παράταξη με «Πυξίδα τον Πολίτη»
ΔΡΑΣΕΙΣ

Εθελοντική αιμοδοσία την Τετάρτη

Στη Λουτρόπολη Θερμής