«Ο κόσμος έχει περιορίσει πάρα πολύ τις αγορές του. Ακόμη και σε βασικά προϊόντα». Ένας τοπικός παραγωγός περιγράφει στο «Ν» αυτό που βλέπει από τον πάγκο του στη λαϊκή της Μυτιλήνης. Οι πελάτες του παίρνουν λιγότερα, ακόμη κι όταν πρόκειται για τα λαχανικά που χρειάζονται για το καθημερινό τραπέζι. Κι εκείνος, κάθε φορά που ξεφορτώνει τα τελάρα του, έχει ήδη πληρώσει για τα φιντάνια, το πότισμα και το πετρέλαιο για να φέρει τη σοδειά από το χωράφι στην πόλη.

Μέχρι να φτάσει όμως η σοδειά στον πάγκο, έχουν προηγηθεί μήνες δουλειάς και αγωνίας για τον καιρό. Αν η ζέστη κρατήσει, το χωράφι θέλει περισσότερο πότισμα. Αν πέσει χαλάζι λίγο πριν από τη συγκομιδή, μέρος της παραγωγής μπορεί να χαθεί μέσα σε λίγα λεπτά. Κι όταν ο καιρός χαλάσει τη μέρα της λαϊκής, λιγοστεύει και ο κόσμος που θα βγει για ψώνια.

Τρεις φορές την εβδομάδα στήνονται οι πάγκοι της λαϊκής στη Μυτιλήνη, κάθε φορά σε άλλη γειτονιά. Την Τρίτη στην Επάνω Σκάλα, την Πέμπτη στην Καλλιθέα και το Σάββατο στη Χρυσομαλλούσα. Παραγωγοί από διαφορετικά μέρη του νησιού φέρνουν στον πάγκο ό,τι έβγαλε το χωράφι τους. Αυτή την εποχή βρίσκει κανείς μαρούλια, πράσα, λάχανα και κουνουπίδια, με τη δυνατότητα να ρωτήσει τον ίδιο τον παραγωγό πού καλλιεργήθηκαν και πότε κόπηκαν. «Το φρέσκο το κόβεις σήμερα, αύριο είναι στον καταναλωτή», όπως λέει ένας από τους παραγωγούς που μίλησαν στο «Ν».

Τι πληρώνει ο παραγωγός πριν φτάσουν τα λαχανικά στον πάγκο

Για να πάρουμε ένα φρέσκο μαρούλι από τη λαϊκή, ο παραγωγός έχει ήδη πληρώσει το φιντάνι, το λίπασμα και το νερό για το πότισμα. Αν χρειαστεί να προστατέψει την καλλιέργεια από ασθένειες ή έντομα, προστίθεται και το φυτοφάρμακο. Μια παραγωγός στη Μυτιλήνη ανέφερε στο «Ν» ότι πλήρωσε 38 ευρώ για ένα μόνο φυτοφάρμακο, σε συσκευασία λίγων ml.

Σύμφωνα με τα πανελλαδικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τον Αύγουστο του 2026 τα λιπάσματα κόστιζαν περίπου 11% περισσότερο από έναν χρόνο πριν και τα φυτοφάρμακα κατά μέσο όρο 1,6% περισσότερο. Στον λογαριασμό μπαίνει και το πετρέλαιο για να φτάσουν τα τελάρα από το χωράφι στη λαϊκή. Όλα αυτά έχουν πληρωθεί πριν πουληθεί το πρώτο μαρούλι.

Πετρέλαιο για το χωράφι και για τον δρόμο ως τη λαϊκή

Το πετρέλαιο πληρώνεται και για τις εργασίες στο χωράφι και για να φτάσουν τα τελάρα στη Μυτιλήνη. Οι καλλιέργειες βρίσκονται έξω από την πόλη της Μυτιλήνης. Στη λαϊκή φτάνουν παραγωγοί από διάφορα μέρη του νησιού, άλλοι από την Αγιάσο κι άλλοι από τη Γέρα. Τις μέρες της λαϊκής φορτώνουν τα τελάρα στο αγροτικό και κάνουν τη διαδρομή μέχρι την πόλη για να στήσουν τον πάγκο τους. Το πετρέλαιο γι’ αυτά τα πήγαινε-έλα προστίθεται στα καύσιμα που έχουν ήδη πληρώσει για τις δουλειές στο χωράφι.

Στις 10 Νοεμβρίου, το απλό πετρέλαιο κίνησης στον νομό Λέσβου κόστιζε κατά μέσο όρο 2,18 ευρώ το λίτρο, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Τιμών Υγρών Καυσίμων. Η σύγκριση των τιμών στις 5 Νοεμβρίου δείχνει πόσο έχει ακριβύνει μέσα σε έναν χρόνο, κατά 57 λεπτά το λίτρο, δηλαδή περίπου 35%. Με τις σημερινές τιμές, ένας παραγωγός που κάνει συνολικά 40 χιλιόμετρα για να πάει στη λαϊκή και να γυρίσει δίνει περίπου 7 ευρώ μόνο για πετρέλαιο.

Πόσο άλλαξε το αγροτικό ρεύμα μέσα σε έναν χρόνο

Όπου η άρδευση γίνεται με ηλεκτρική αντλία, ο λογαριασμός εξαρτάται τόσο από τη χρέωση της κιλοβατώρας όσο και από τις ώρες που χρειάζεται να δουλέψει η αντλία. Στο κυμαινόμενο αγροτικό τιμολόγιο της ΔΕΗ, η κιλοβατώρα κόστιζε 14,45 λεπτά τον Νοέμβριο του 2025 και έφτασε τα 30,40 λεπτά τον Νοέμβριο του 2026. Η χρέωση δηλαδή υπερδιπλασιάστηκε, με αύξηση περίπου 110%. Για έναν παραγωγό που καταναλώνει 1.000 κιλοβατώρες για να ποτίσει, το κόστος της ίδιας ποσότητας ρεύματος ανεβαίνει από περίπου 144 σε 304 ευρώ. Η διαφορά είναι σχεδόν 160 ευρώ μόνο στη χρέωση ενέργειας. Το πάγιο είναι 5 ευρώ τον μήνα και στις δύο περιπτώσεις.