× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Η Λέσβος, ένα απολιθωμένο «τζουράσικ παρκ» ηλικίας δυο εκατομμυρίων ετών

Περίπου 500 απολιθωμένα θηλαστικά, όπως άλογα, βοοειδή, ελάφια, αντιλόπες, μικροθηλαστικά κυρίως λαγόμορφα και σαρκοφάγα ανακαλύφθηκαν στην περιοχή της Θερμής από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 28/12/2021

Η Λέσβος, ένα απολιθωμένο «τζουράσικ παρκ» ηλικίας δυο εκατομμυρίων ετών
Απολιθωμένη γνάθος λαγόμορφου θηλαστικού ηλικίας δυο εκατομμυρίων ετών
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Το Τζουράσικ Παρκ (Jurassic Park) ή Ιουρασικό Πάρκο στα Ελληνικά, ήταν πριν χρόνια ο τίτλος αμερικανικής ταινίας θρίλερ επιστημονικής φαντασίας. Στη Λέσβο  και μάλιστα στην ευρύτερη περιοχή της Θερμής στην ανατολική πλευρά του νησιού, και όχι στη γνωστή δυτική «απολιθωμένη», τα νέα ευρήματα που έρχονται για πρώτη φορά στο φως ηλικίας δυο εκατομμυρίων ετών, δείχνουν μια ποικιλία πανίδας αποτελούμενη από μεγάλα θηλαστικά, όπως άλογα, βοοειδή, ελάφια, αντιλόπες αλλά και σαρκοφάγα ζώα αλλά και πολλά μικροθηλαστικά, κυρίως λαγόμορφα. Αποτελούν καρπό μιας επίπονης ερευνητικής προσπάθειας και αναδεικνύουν ένα σύγχρονο «τζουράσικ πάρκ». 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Απολιθωμένη κάτω γνάθος ζώου που δεν έχει ακόμα ταυτοποιηθεί

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η έρευνα ξεκίνησε από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου τον Νοέμβριο του 2019 και παρά τους περιορισμούς και τα προβλήματα που δημιούργησε η πανδημία, ολοκλήρωσε την πρώτη της φάση στα τέλη του 2021. «Από την έρευνα αποκαλύφθηκαν εκατοντάδες οστά σπονδυλωτών ζώων που έζησαν στη Λέσβο την γεωλογική περίοδο του κατωτέρου πλειστοκαίνου δηλαδή, πριν από περίπου δυο εκατομμύρια χρόνια» λέει στο ΑΠΕ ΜΠΕ ο Διευθυντής του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου Νίκος Ζούρος. Και συνεχίζει: «To πλούσιο υλικό των παλαιοντολογικών ανασκαφών που βρίσκεται υπό μελέτη, μαρτυρά τον πλούτο της πανίδας του νησιού αποκαλύπτει σημαντικά στοιχεία για την πανίδα και τα οικοσυστήματα του Ανατολικού Αιγαίου και τη σύνδεση των νησιών με την γειτονική Μικρασιατική χέρσο». 

Ανασκάπτοντας την πανίδα της Λέσβου πριν δυο εκατομμύρια χρόνια

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Μέχρι στιγμής από την ανασκαφική έρευνα έχουν ανακτηθεί περίπου 500 προσδιορίσιμα δείγματα και πολλά περισσότερα απροσδιορίστου οστεολογικού χαρακτήρα θραύσματα απολιθωμάτων. 

Αρχή από μια μικρή αντιλόπη!

«Η έρευνα, συνεχίζει ο κ. Ζούρος, ξεκίνησε όταν βρέθηκε το πρώτο απολίθωμα, μέσα σε ιζηματογενή πετρώματα. Επρόκειτο για ένα θραύσμα γνάθου που φέρει μικρό τμήμα της οδοντοστοιχίας και ανήκει πιθανότατα σε μια μικρή αντιλόπη. Τότε ξεκίνησε έρευνα διερευνητικού χαρακτήρα προκειμένου να διαπιστωθεί αν υπάρχουν και άλλα απολιθώματα. Εντοπίσθηκαν διάφορα θραύσματα απολιθωμένων οστών μέσα στα φερτά ιζήματα και διαπιστώθηκε η ύπαρξη, στην ίδια περιοχή, μεγάλων τεκτονικών κοιλοτήτων που δημιουργήθηκαν στα ασβεστολιθικά πετρώματα τα οποία είχαν πληρωθεί στη συνέχεια με απολιθωματοφόρα ιζήματα».

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Μεγάλος αριθμός απολιθωμένων οστών ταυτοποιούνται στα εργαστήρια

Την επόμενη χρονιά, σχεδιάσθηκε η πραγματοποίηση διερευνητικής ανασκαφής στην κύρια απολιθωματοφόρα θέση. Παράλληλα, συνεχίστηκε η συλλογή ιζημάτων προκειμένου να κοσκινιστούν και να ανακτηθούν διάφορα μικροαπολιθώματα μέσα από αυτά. Επιπλέον, διαπιστώθηκε η παρουσία μεγάλων μπλόκ με οστεολογικό υλικό, τα οποία προφανώς είχαν μεταφερθεί από ψηλότερα σημεία της θέσης λόγω της διάβρωσης των πετρωμάτων.

Επίπονες εργασίες ανασκαφής και ανάδειξης των απολιθωμένων ζώων

«Τελικά, σημειώνει ο κ. Ζούρος, αποκαλύφθηκε η ύπαρξη ενός ορίζοντα με απολιθωμένα οστά. Τα πρώτα απολιθώματα που εντοπίστηκαν αφορούσαν σκελετούς μεγάλων οπληφόρων θηλαστικών, κατά βάση Αρτιοδάκτυλων, (χαρακτηρίζονται από άρτιο αριθμό δακτύλων στις οπλές, συνήθως δύο ή τέσσερα).  Η κατάσταση διατήρησης των οστών δεν ήταν πολύ καλή, αφού τα περισσότερα ήταν αρκετά αποσαθρωμένα, εξαιτίας της αυξημένης υγρασίας. Η έρευνα ανακόπηκε λόγω των περιορισμών της πανδημίας που δεν επέτρεψε εργασίες κατά την περίοδο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου του 2020».

Ένας σταθερός απολιθωματοφόρος ορίζοντας 

Από τον Ιούνιο του 2021 ξεκίνησε η πιο ουσιαστική φάση της συστηματικής ανασκαφικής έρευνας και οι εργασίες επικεντρώθηκαν στο κεντρικό τμήμα του ορίζοντα, όπου παρατηρήθηκε αυξημένη συσσώρευση απολιθωμένων οστών. «Η πυκνή συγκέντρωση των οστών μέσα στο ίζημα και ο χωρίς συγκεκριμένο προσανατολισμό ενταφιασμός τους, οδήγησε, συχνά, στον επαναπροσδιορισμό της ανασκαφικής μεθοδολογίας προκειμένου να ανακτηθούν ασφαλέστερα τα απολιθώματα. Η πυκνή συγκέντρωση των οστών, δυσχέρανε κατά πολύ την ανασκαφή, καθώς οι εργασίες έπρεπε να προχωρούν με πολύ αργό ρυθμό για να μην δημιουργηθούν φθορές. Η ιδιαίτερα μειωμένη μηχανική αντοχή των απολιθωμάτων απαιτούσε τη προσεκτική και ακριβή ανάδειξη τους». 

Απαιτήθηκε για το λόγο αυτό, επί τόπου συντήρηση στη πλειονότητα του οστεολογικού υλικού η οποία πραγματοποιήθηκε από τους έμπειρους συντηρητές του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, που περιλάμβανε, κατά βάση, τις εργασίες της στερέωσης και της συγκόλλησης ενώ στα πιο ευαίσθητα δείγματα τοποθετήθηκε γυψονάρθηκας προτού αποκολληθούν από το χώρο. Στις περιπτώσεις που η μεγάλη συγκέντρωση των οστών δρούσε αποτρεπτικά στη μεμονωμένη εξαγωγή των απολιθωμάτων δημιουργήθηκαν  απολιθωματοφόρα μπλοκ, τα οποία επεξεργάστηκαν στα εργαστήρια του Μουσείου.  Κατά κύριο λόγο, το πλούσιο υλικό που ανακτήθηκε κατά την ανασκαφική περίοδο αποτελούνταν από οστά θηλαστικών, στη πλειοψηφία τους επιμήκη οστά, χωρίς όμως να απουσιάζουν κρανία μικροθηλαστικών και γνάθοι με τμήμα οδοντοστοιχίας από Αρτιοδάκτυλα. Τελικά, το σύνολο των προσδιορίσιμων δειγμάτων απομακρύνθηκε από τον ορίζοντα και μεταφέρθηκε στα εργαστήρια του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου.

Υπεύθυνοι της έρευνας

Η έρευνα διεξάγεται από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου με επικεφαλής τον Διευθυντή του καθηγητή Νίκο Ζούρο, σε συνεργασία με τον Λέσβιο ερευνητή Δρ. Παλαιοντολογίας του ΕΚΠΑ Γιώργο Λύρα. Υπεύθυνος των ερευνητικών ανασκαφικών εργασιών που πραγματοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή της Θερμής  είναι ο γεωλόγος και υποψήφιος διδάκτορας Παλαιοντολογίας του ΕΚΠΑ Μιχάλης Γεωργίτσης.  Στην έρευνα συμμετείχαν επίσης τα στελέχη του Μουσείου Γιώργος Γρημπιλάκος, Γιάννης. Χωραφάς, Νίκος Σαλαμπαρχός, Γιώργος Πασλής και Γιάννης Καρακωσταντής.

 

[ΠΗΓΗ]

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Διακοπή νερού στη Μυτιλήνη από τις 5 το πρωί της Τρίτης

Χαμηλή πίεση ή πλήρη διακοπή της υδροδότησης αναμένει η ΔΕΥΑΛ σε περιοχές της πόλης λόγω εργασιών στον κεντρικό αγωγό. Ποιες συνοικίες αναφέρει η ανακοίνωση
Διακοπή νερού στη Μυτιλήνη από τις 5 το πρωί της Τρίτης
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Τέλος εποχής για τις δεξαμενές καυσίμων στη Σκάλα Λουτρών

Μετά τις παρεμβάσεις της Κοινότητας και του Δήμου Μυτιλήνης προχωρά η απομάκρυνση από τις εγκαταστάσεις της ΕΚΟ, πρώην Μαμιδάκη
Τέλος εποχής για τις δεξαμενές καυσίμων στη Σκάλα Λουτρών
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Μια βόλτα στη γειτονιά έγινε μάθημα ιστορίας για το 5ο Δημοτικό Μυτιλήνης

Οι μαθητές της ΣΤ΄ τάξης ακολούθησαν τα παιδικά βήματα της Βάσως Αλατζά-Καραπιπέρη και γνώρισαν ιστορίες του τόπου τους που κρύβονται στις καθημερινές τους διαδρομές
Μια βόλτα στη γειτονιά έγινε μάθημα ιστορίας για το 5ο Δημοτικό Μυτιλήνης
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Στο τραπέζι οι ανάγκες της Λέσβου και το μέλλον της παραγωγής

Ο Κωνσταντίνος Μουτζούρης ενημέρωσε την αντιπροσωπεία της ΕΛ.Α.Σ. για τις παρεμβάσεις και τις διεκδικήσεις της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου
Στο τραπέζι οι ανάγκες της Λέσβου και το μέλλον της παραγωγής
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Η Λέσβος δεν χρωστά ευχαριστώ για όσα δικαιούται»

Αιχμές της Νέας Αριστεράς Λέσβου κατά Αθανασίου και Βέρρου για τα αντισταθμιστικά της Βάστριας – Ζητά χρηματοδότηση των αναγκαίων έργων χωρίς σύνδεση με την αποδοχή της δομής
«Η Λέσβος δεν χρωστά ευχαριστώ για όσα δικαιούται»
ΔΡΑΣΕΙΣ

Η πρώτη τους ανάσα, η αρχή ενός μεγάλου αγώνα

Συμβολική φωταγώγηση από τον Δήμο και συμμετοχή των Lesvos Runners και Aeolos Crew στην καμπάνια του Ηλιτόμηνου για τη στήριξη των παιδιών που γεννιούνται πρόωρα
Η πρώτη τους ανάσα, η αρχή ενός μεγάλου αγώνα
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Τέσσερις νέοι μόνιμοι υπάλληλοι στον Δήμο Μυτιλήνης

Τρεις υπάλληλοι Διοικητικού Λογιστικού και μία πολιτικός μηχανικός αναλαμβάνουν άμεσα καθήκοντα – Η ορκωμοσία πραγματοποιήθηκε ενώπιον του Παναγιώτη Χριστόφα
Τέσσερις νέοι μόνιμοι υπάλληλοι στον Δήμο Μυτιλήνης
ΑΓΡΟΤΕΣ

Με τους κτηνοτρόφους για το μέλλον της παραγωγής στη Λέσβο

Οι προτάσεις του Τομεάρχη Αγροτικής Πολιτικής της ΕΛΑΣ Θωμά Μόσχου για Τράπεζα Γης και Αγροτικό Επιμελητήριο στην περιοδεία σε Ανεμώτια και Χίδηρα – Επίσκεψη στην ΚοινΣΕπ «Ηφαίστειο» και ανοιχτή συζήτηση με δεκάδες κτηνοτρόφους
Με τους κτηνοτρόφους για το μέλλον της παραγωγής στη Λέσβο
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΑΓΡΟΤΕΣ

Ταΐζουν τα ζώα τους, αλλά φοβούνται ότι μένουν εκτός ενίσχυσης

Κτηνοτρόφοι της Λέσβου χωρίς παραδόσεις γάλακτος το 2025 επικοινώνησαν με το «Ν» – Διευκρινίσεις για την ΚΥΑ των ζωοτροφών ζητούν παραγωγοί και εκπρόσωποι του πρωτογενούς τομέα
Ταΐζουν τα ζώα τους, αλλά φοβούνται ότι μένουν εκτός ενίσχυσης
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΧΩΡΙΑ

Θα κάνει φέτος Χριστούγεννα η Βρίσα στο χωριό της;

Εννέα και πλέον χρόνια μετά τον σεισμό, η μερική άρση της επικινδυνότητας παραμένει σε εκκρεμότητα – Νέα μαγαζιά και εκδηλώσεις περιμένουν το «πράσινο φως»
Θα κάνει φέτος Χριστούγεννα η Βρίσα στο χωριό της;
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Εννέα φορές πάτησαν το κουμπί για βοήθεια στη Λέσβο

Τι δείχνουν τα στοιχεία για το Panic Button στη Λέσβο και πώς χορηγείται δωρεάν η εφαρμογή
Εννέα φορές πάτησαν το κουμπί για βοήθεια στη Λέσβο
ΑΓΡΟΤΕΣ

«Οι αγρότες πρέπει να συναποφασίζουν για το μέλλον της παραγωγής»

Ο Θωμάς Μόσχος από την Κάπη με πρόταση για Αγροτικό Επιμελητήριο και συμμετοχή στις αποφάσεις – Η αγωνία των κτηνοτρόφων και οι συναντήσεις με αλιείς στη Σκάλα Καλλονής
«Οι αγρότες πρέπει να συναποφασίζουν για το μέλλον της παραγωγής»