× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Το αχελαίο «smart phone» στα Ροδαφνίδια

Ξανά η σημασία των προϊστορικών ευρημάτων στο Λισβόρι, αυτή τη φορά σε Διεθνές Συνέδριο στην Αγία Παρασκευή- Τι μας είπε η υπεύθυνη της ανασκαφής Νένα Γαλανίδου

Γράφει η ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ Δημοσίευση 25/6/2022

Το αχελαίο «smart phone» στα Ροδαφνίδια
Palaeolithic Lesbos

Μας το έχει πει κι άλλες φορές η Νένα Γαλανίδου, αυτό που δύσκολα χωρά ανθρώπου νους: Κοπέας (σ.σ. προϊστορικός μπαλτάς) και χειροπέλεκυς 1,7 εκατομμυρίων ετών πίσω βρίσκεται στα Ροδαφνίδια σε ποικίλες μορφές και δεκάδες εργαλεία, και εδώ και 11 χρόνια ερευνάται από το Πανεπιστήμιο Κρήτης. Αυτά τα μοναδικής σημασίας ευρήματα, θα γίνουν αντικείμενο διεθνούς επιστημονικού Συνεδρίου, το οποίο άργησε εδώ και δύο χρόνια λόγω πανδημίας, στο Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας στην Αγία Παρασκευή από σήμερα Σάββατο έως και την Τετάρτη.

Η Νένα Γαλανίδου, με την οποία μιλήσαμε στο ρ/σ του «Ν» στους 99 στα fm και την εκπομπή «Ανθέων 99» είναι η επιστημονική υπεύθυνη της ανασκαφής στη θέση Ροδαφνίδια στο Λισβόρι της Λέσβου, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας: Εποχή του Λίθου και Διευθύντρια του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών Αρχαίος Μεσογειακός Κόσμος – Ιστορία και Αρχαιολογία.

Τα λίθινα εργαλεία των προγόνων των ανθρώπων που μελετά η επιστημονική της ομάδα μαρτυρούν τη σχεδίαση και τη δημιουργία ενός πολύ-εργαλείου, ανάλογου των σημερινών smart phones τηλεφώνων, με τη διαφορά ότι τα κινητά μας τηλέφωνα δεν σκάβουν, δεν τεμαχίζουν μικρούς καρπούς ούτε συμβολίζουν αισθητική αξία!

Tο πρόγραμμα «Παλαιολιθική Λέσβος» ερευνά τις απαρχές της κατοίκησης στο Αιγαίο. Από το 2012 εκπονείται από το Πανεπιστήμιο Κρήτης σε συνεργασία με άλλα πανεπιστήμια και ερευνητικούς φορείς στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Με επίκεντρο τη συστηματική ανασκαφή στα Ροδαφνίδια, μία υπαίθρια θέση στον Κόλπο της Καλλονής στρατηγικά τοποθετημένη δίπλα στις θερμές πηγές του Λισβορίου, εξετάζει τη δραστηριότητα των προϊστορικών ανθρώπων στη Λέσβο το τελευταίο μισό εκατομμύριο χρόνια.

Η ανασκαφή αποκαλύπτει, ανάμεσα σε άλλα ευρήματα, λιθοτεχνία της Αχελαίας τεχνικής παράδοσης. Παλαιολιθικοί πυρήνες, αποκρούσματα και εργαλεία ανάμεσά τους και μεγάλα κοπτικά εργαλεία. Παλαιολιθικά κατάλοιπα εντοπίζονται επίσης στην επιφάνεια του εδάφους στον άξονα Βασιλικών – Λισβορίου – Νιφίδας και στον άξονα Πολιχνίτου – Βατερών. Μαρτυρούν ότι οι ομάδες της Κατώτερης Παλαιολιθικής Εποχής ζούσαν σε μεγάλη ακτίνα γύρω από το Λισβόρι στη Λεκάνη της Καλλονής και τη νότια Λέσβο. Η Παλαιολιθική Λέσβος συμπληρώνει μια ψηφίδα στο ατελώς γνωστό ψηφιδωτό του πρώιμου προϊστορικού κόσμου, εκεί ακριβώς όπου η Ασία συναντά την Ευρώπη, το βορειοανατολικό Αιγαίο.

Το πρόγραμμα ερευνά τις διεργασίες που συνδέονται με:

Τον σχηματισμό της αρχαιολογικής θέσης στο Λισβόρι-Ροδαφνίδια, με έμφαση στη συμβολή των πολιτισμικών και των γεωλογικών παραγόντων.

Τον χρόνο των μεταναστευτικών επεισοδίων και τη διάρκεια της παρουσίας των ανθρωπιδών στη Λέσβο.

Την έκταση, τους οικότοπους και τον χαρακτήρα της Παλαιολιθικής κατοίκησης στη Λέσβο. Η διασπορά και η πυκνότητα της Αχελαίας λιθοτεχνίας παραμένουν ως σήμερα πρωτόγνωρες για τα δεδομένα τόσο της νοτιοανατολικής Ευρώπης όσο και της βορειοανατολικής Μεσογείου.

Τον ρόλο της Λέσβου και του Αιγαίου στις μετακινήσεις των ανθρωπιδών από την Αφρική προς την Ευρασία και αντιστρόφως κατά τη Μέση Πλειστόκαινο Εποχή.

Η Παλαιολιθική Λέσβος είναι μέρος της παγκόσμιας έρευνας για την Καταγωγή και Εξέλιξη του Ανθρώπου. Συγκεντρώνει πολύτιμες μαρτυρίες για την τεχνολογία, τον τρόπο ζωής και τα ενδιαιτήματα των παλαιότερων κατοίκων του Αιγαίου. Τροφοδοτεί τη συζήτηση για τον πρώιμο αποικισμό της Ευρώπης και τις μεταναστεύσεις στην Ευρασία με αρχαιολογικό υλικό, στρωματογραφημένο και χρονολογημένο με απόλυτες και σχετικές μεθόδους. Συμπληρώνει έναν κρίκο στην αλυσίδα της Παλαιολιθική Ελλάδας. Αναδεικνύει το σημερινό Αιγαίο ως έναν χώρο που συνέδεε τη νότια Βαλκανική Χερσόνησο με την Ανατολία. Σε περιόδους ταπείνωσης της θαλάσσιας στάθμης η Αιγαιακή Λεκάνη προσέφερε ποικιλία παράκτιων φυσικών πόρων διαβίωσης προσελκύοντας πληθυσμούς θηλαστικών και ανθρωπιδών. Ο ζωτικής σημασίας αυτός χώρος σήμερα βρίσκεται στον βυθό του Αιγαίου Πελάγους αλλά στην Πλειστόκαινο Εποχή λειτουργούσε ως μια χερσαία γέφυρα που ανοιγόκλεινε ακολουθώντας τους κύκλους της κλιματικής αλλαγής και τις ακόλουθες ευστατικές και τεκτονικές μεταβολές. Μέσα από μια διεπιστημονική προσέγγιση η ερευνητική ομάδα επιχειρεί να αφηγηθεί και να ερμηνεύσει την ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού στο προϊστορικό Αιγαίο συνεξετάζοντάς την με την ιστορία του παλαιοπεριβάλλοντος και του παλαιοκλίματος.

Τα αρχαιολογικά ευρήματα από τα Ροδαφνίδια είναι λίθινα εργαλεία, αποκρούσματα και πυρήνες από διαφορετικές εκδοχές της Αχελαίας τεχνικής παράδοσης. Η εργαλειοτεχνία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, έναν αξιοσημείωτο αριθμό Μεγάλων Κοπτικών Εργαλείων, χειροπελέκεις, τρίεδρα και κοπείς. Πέραν της λιθοτεχνίας, λιγοστά μικροπαλαιοντολογικά κατάλοιπα, ορατά μόνο με μικροσκοπική παρατήρηση, προέρχονται από την υγρή κοσκίνιση και την επίπλευση των ιζημάτων. Αποτελούνται από τα οστρακώδη Candona negleta και Iliocypris gibba, από θραύσματα δοντιών τρωκτικών (οικογένειες Cricetidae, Arvicolidae), από θραύσματα κελυφών γαστεροπόδων και από γυρογονίτες χαροφύτων. Η παρουσία των δύο οστρακωδών και οι γυρογονίτες χαροφύτων καταδεικνύουν την παρουσία περιβαλλόντων γλυκού νερού στα Ροδαφνίδια. Η παρουσία οργανικών καταλοίπων είναι μικρή, συνεπώς η χημική σύσταση των ιζημάτων και η αποθετική ιστορία της αρχαιολογικής θέσης δεν ευνοούν τη διατήρησή τους.

 

 

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΧΩΡΙΑ

Νέο Δ.Σ. στον Εξωραϊστικό Πολιτιστικό Σύλλογο «Ο Γαβαθάς»

Πρόεδρος αναδείχθηκε η κ. Χριστίνα Τσόχατζη
ΑΓΡΟΤΕΣ

90.000 ευρώ στο Συνεταιρισμό Κλειούς

Χρηματοδότηση, μέσω προγραμματικής σύμβασης, για αποκατάσταση ζημιών στο ελαιοτριβείο και την αποθήκη του Συνεταιρισμού
ΕΛΛΑΔΑ

Θα συνεχιστεί και το 2023 η καμπάνια «Greek4ForYou»

Στις τουριστικές αγορές του εξωτερικού θα στοχεύσει η καμπάνια αναφέρει η υφυπουργός Τουρισμού Σοφία Ζαχαράκη, ωστόσο μέχρι σήμερα δεν έχει παρουσιαστεί απολογισμός δράσεων
ΝΙΚΟΣ ΜΑΝΑΒΗΣ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Στα Χανιά για διακοπές ο Κυριάκος Μητσοτάκης

Δεν έχει γίνει γνωστό αν θα κάνει κάποια δημόσια εμφάνιση.
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ο Κώστας Παρασκευάς στις εκδηλώσεις του Φεστιβάλ ΚΝΕ‑Οδηγητή στη Μυτιλήνη

Φέτος το 48ο Φεστιβάλ είναι αφιερωμένο στα 70 χρόνια από την εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη
ΘΡΑΣΟΣ ΑΒΡΑΑΜ
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

«Σφυροκόπημα» Μαλέλη στον Μουτζούρη για την τουριστική προβολή

«Σκόρπισαν 1 εκατ. ευρώ σε ημετέρους-Οι υπεύθυνοι θα λογοδοτήσουν»
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

40.000 επιβάτες λιγότεροι στο αεροδρόμιο Μυτιλήνης

Χαμηλότερη η επιβατική κίνηση το επτάμηνο του 2022 σε σχέση με το επτάμηνο του 2019
ΝΙΚΟΣ ΜΑΝΑΒΗΣ
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Ένα νέο δοκιμαστικό ταξίδι για το Smyrna di levante

Συνεχίζει τις αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα για το πλοίο η Levante Ferries
ΝΙΚΟΣ ΜΑΝΑΒΗΣ
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Τρεις συλλήψεις για οδήγηση χωρίς δίπλωμα

Σειρά συλλήψεων από την Αστυνομία το δίμηνο Ιουλίου - Αυγούστου
ΕΛΛΑΔΑ

Τα καμώματα Αθανασίου τροφοδοτούν την τουρκική προπαγάνδα

Έξω φρενών με το βουλευτή Λέσβου της Νέας Δημοκρατίας το Μέγαρο Μαξίμου. Για παρακολούθηση «τουρκικής καταγωγής πολιτών στην Ελλάδα» μιλά το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων Anadolu εργαλειοποιώντας εναντίον της χώρας τις δηλώσεις του κυβερνητικού βουλευτή
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Συνελήφθη γονέας του 10χρονου κατηγορούμενου για εμπρησμό

Κατηγορείται για παραμέληση εποπτείας ανήλικου
ΔΡΑΣΕΙΣ

Η ιστορία του κάστρου της Μυτιλήνης σε 30 λεπτά

Κάθε Δευτέρα από τις 8.30 έως τις 3.30 προβάλλεται στο κάστρο στο ειδικό ψηφιακό σύστημα που έχει τοποθετηθεί και στη σελίδα της Εφορείας Αρχαιοτήτων