× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Η άγνωστη βυζαντινή Λέσβος

Ένας θυρεός που αποκαλύφθηκε κατά τη συνεχιζόμενη ανασκαφή στο κάστρο των Αγίων Θεοδώρων, στην αρχαία Άντισσα, φωτίζει τα χρόνια των Γατελούζων ηγεμόνων του νησιού

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 28/8/2022

Η άγνωστη βυζαντινή Λέσβος
' χρόνος ανάγνωσης

Ένας θυρεός από τα χρόνια του 14ου αιώνα ήρθε στο φως στη διάρκεια της συνεχιζόμενης ανασκαφής στο Οβριόκαστρο, της δυτικής Λέσβου. Χώρο που γνωστός και σαν κάστρο των Αγίων Θεοδώρων ταυτίζεται με την αρχαία αιολική Άντισσα.

Ο θυρεός χρονολογεί τα συγκεκριμένα τμήματα του κάστρου στα χρόνια μεταξύ των δεκαετιών 1360 και 1380 μ.Χ αφού εικονίζει το θυρεό των Παλαιολόγων (με τα αρχικά του ονόματος των) αυτοκρατόρων του Βυζαντίου και αυτόν των Γατελούζων ηγεμόνων της Λέσβου (με τις γνωστές φολίδες). Πληροφορίες αναφέρονται και σε ένα σχέδιο («καρικατούρα» χαρακτηρίζεται) που εικονίζει το κάστρο των Αγίων Θεοδώρων. Ο θυρεός θεωρείται ότι βρισκόταν στην πύλη του κάστρου εκείνης της εποχής που θα αποκαλυφθεί από τις ανασκαφικές εργασίες που θα ακολουθήσουν. Το εύρημα καταχώθηκε προσωρινά προκειμένου να αποκαλυφθεί πλήρως κατά την ανασκαφή που θα  συνεχιστεί τον επόμενο Οκτώβριο – Νοέμβριο.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οι Άγιοι Θεόδωροι ήταν το τρίτο σε δύναμη οχυρό πάνω στο νησί, μετά τα κάστρα της Μυτιλήνης και του Μολύβου. Με πανύψηλα τείχη που σε κάποια σημεία ξεπερνούν τα 18 μέτρα και τετράγωνους πύργους στα επιθαλάσσια του τμήματα. Όπως οι ειδικοί υποστηρίζουν η συνέχιση της ανασκαφής θα φέρει στο φως μια καστροπολιτεία αντίστοιχη με αυτήν του Μυστρά η οποία σε αυτήν της τουλάχιστον τη μορφή καταστράφηκε κατά την κατάληψη του κάστρου από τους Οθωμανούς. 

 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Όπως είναι γνωστό από τις πηγές ο Φραγκίσκος Γατελούζος ο χαρακτηριζόμενος και ως ο πρώτος, γόνος ευγενούς οικογένειας Γενουατών θαλασσοπόρων παντρεύτηκε το 1357 τη Μαρία Παλαιολογίνα, αδελφή του Ιωάννη Ε Παλαιολόγου αυτοκράτορα του Βυζαντίου. Είχε προηγηθεί το 1355 η αναγόρευση του σε χωροδεσπότη (κληρονομικό ηγεμόνα) της Λέσβου ως αντίδωρο στη βοήθεια που παρείχε στον Ιωάννη Ε τον Παλαιολόγο να εκθρονίσει τον Ιωάννη ΣΤ΄ τον Κατακουζηνό, και να αναλάβει αυτοκράτορας αυτοκράτορας του Βυζαντίου. 

Ο Φραγκίσκος Γατελούζος ήταν έως τότε διάσημος μισθοφόρος κουρσάρος που διοικώντας μικρή μοίρα πολεμικών πλοίων επιχειρούσε στο Αιγαίο. Το 1354 καταπλέοντας στην Τένεδοτάχθηκε στην υπηρεσία του εκεί ευρισκόμενου έκπτωτου αυτοκράτορα Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου, τον οποίο και βοήθησε να εισβάλει στην Κωνσταντινούπολη και να εκθρονίσει τον Ιωάννη ΣΤ΄ Κατακουζηνό. Δύο χρόνια μετά την τοποθέτηση του στη θέση του ηγεμόνα ο Παλαιολόγος συνδέθηκε ακόμα περισσότερο με το Γενουάτη ηγεμόνα της Λέσβου, παντρεύοντας τον με τη αδελφή του. Εγκαινιάζοντας μια περίοδο ηγεμονίας που διήρκεσε έναν αιώνα, ως το 1462 που η Λέσβος καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς.

Ως άρχοντας και ηγεμόνας της Λέσβου θεωρείται ότι διοίκησε με πολιτική σύνεση ενώ προχώρησε σε σημαντικά έργα οχύρωσης (και όχι μόνο) ξαναχτίζοντας μεγάλα τμήματα στο φρούριο της Μυτιλήνης και του Μολύβου και ανακαινίζοντας το κάστρο των Αγίων Θεοδώρων. Όλα αυτά προκειμένου να αντιμετωπίσει τον επερχόμενο Οθωμανικό κίνδυνο. Σε αυτά τα πλαίσια ως ένας από τους σημαντικότερους συμβούλους του Βυζαντινού αυτοκράτορα, τον συνόδευσε στη Δύση το 1369 σε μια απόπειρα επανένωσης των Εκκλησιών. 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ο Φραγκίσκος σκοτώθηκε το 1384, από μεγάλο σεισμό στη Μυτιλήνη. Μαζί του σκοτώθηκε η σύζυγος του αλλά και τα δυο μεγάλα του παιδιά Ανδρόνικος και Δομήνικος. Επέζησε μόνο ο τρίτος του γιος Φραγκίσκος ο οποίος και τον διαδέχτηκε στην ηγεμονία της Λέσβου ως Φραγκίσκος ο Β.

 

 

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Στη Γ’ Εθνική Κατηγορία ο διαιτητής Κωνσταντίνος Ζήκος

Συγχαρητήρια από τον Σύνδεσμο Διαιτητών Καλαθοσφαίρισης Λέσβου για την επιτυχία στις εξετάσεις αξιολόγησης
Στη Γ’ Εθνική Κατηγορία ο διαιτητής Κωνσταντίνος Ζήκος
ΥΓΕΙΑ

«Σε κατάσταση επισφάλειας η Λήμνος λόγω υποστελέχωσης του Νοσοκομείου»

Ερώτηση Δουδωνή σε Γεωργιάδη για υποστελέχωση νοσοκομείου Λήμνου
«Σε κατάσταση επισφάλειας η Λήμνος λόγω υποστελέχωσης του Νοσοκομείου»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Στη Μυτιλήνη ο Ευάγγελος Τουρνάς για την αντιπυρική προετοιμασία

Έμφαση στην ενίσχυση του μηχανισμού, τον συντονισμό φορέων και τα νέα μέσα για τη φετινή περίοδο
Στη Μυτιλήνη ο Ευάγγελος Τουρνάς για την αντιπυρική προετοιμασία
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

2,83 εκατ. ευρώ για αγροτική οδοποιία στα νησιά

Πρόσκληση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου προς τους Δήμους
2,83 εκατ. ευρώ για αγροτική οδοποιία στα νησιά
ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

Τσιμεντόστρωση στο Πυργί

Υπέγραψε τη σύμβαση ο Δήμαρχος Μυτιλήνης
Τσιμεντόστρωση στο Πυργί
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

«Λειψυδρία από πολιτική επιλογή» λέει το ΚΚΕ

Εκδήλωση στη Λήμνο
«Λειψυδρία από πολιτική επιλογή» λέει το ΚΚΕ
ΧΩΡΙΑ

Από την επιζωοτία στα σχέδια για τη Βάστρια

Όσα ανέλυσαν στην εκπομπή «Τα παιδία παίζει» η Ανθή Παζιάνου η Μαρία Χατζηγεωργίου και ο Θράσος Αβραάμ για την επόμενη μέρα
Από την επιζωοτία στα σχέδια για τη Βάστρια
ΧΩΡΙΑ

2,5 μήνες χωρίς τηλέφωνο και διαδίκτυο επιχειρήσεις και σπίτια στον Βαφειό

Μετά από βλάβη που σημειώθηκε στις 16 Φεβρουαρίου δεν υπήρξε η παραμικρή ανταπόκριση στις καθημερινές εκκλήσεις των πολιτών για αποκατάσταση της ζημιάς. Σοβαρά προβλήματα στις επιχειρήσεις της περιοχής
2,5 μήνες χωρίς τηλέφωνο και διαδίκτυο επιχειρήσεις και σπίτια στον Βαφειό
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Με το βλέμμα στο καλοκαίρι, η Μυτιλήνη ετοιμάζει τις παραλίες

Μέσα στις επόμενες μέρες αναμένεται να ξεκινήσουν οι καθαρισμοί των ακτών ενώ φέτος αναμένεται να προστεθούν και νέα μηχανήματα για Άτομα με Αναπηρία σε 4 τουλάχιστον παραλίες
Με το βλέμμα στο καλοκαίρι, η Μυτιλήνη ετοιμάζει τις παραλίες
ΥΓΕΙΑ

Ημέρα ευαισθητοποίησης για την παχυσαρκία στη Μόρια

Ενημέρωση από ειδικούς και δωρεάν εξετάσεις για το κοινό την Πέμπτη 30 Απριλίου
Ημέρα ευαισθητοποίησης για την παχυσαρκία στη Μόρια
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Βαρειάς στο Δημαρχείο Μυτιλήνης

Συνάντησαν τον Παναγιώτη Χριστόφα στο γραφείο του και συζήτηση μαζί του για το σχολείο και τη γειτονιά τους
Μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Βαρειάς στο Δημαρχείο Μυτιλήνης
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Μίνι φωτιά στον δρόμο Μυτιλήνης – Λάρσου

Σπεύδουν δύο πυροσβεστικά οχήματα για την αντιμετώπισή της
Μίνι φωτιά στον δρόμο Μυτιλήνης – Λάρσου