× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Η άγνωστη βυζαντινή Λέσβος

Ένας θυρεός που αποκαλύφθηκε κατά τη συνεχιζόμενη ανασκαφή στο κάστρο των Αγίων Θεοδώρων, στην αρχαία Άντισσα, φωτίζει τα χρόνια των Γατελούζων ηγεμόνων του νησιού

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 28/8/2022

Η άγνωστη βυζαντινή Λέσβος

Ένας θυρεός από τα χρόνια του 14ου αιώνα ήρθε στο φως στη διάρκεια της συνεχιζόμενης ανασκαφής στο Οβριόκαστρο, της δυτικής Λέσβου. Χώρο που γνωστός και σαν κάστρο των Αγίων Θεοδώρων ταυτίζεται με την αρχαία αιολική Άντισσα.

Ο θυρεός χρονολογεί τα συγκεκριμένα τμήματα του κάστρου στα χρόνια μεταξύ των δεκαετιών 1360 και 1380 μ.Χ αφού εικονίζει το θυρεό των Παλαιολόγων (με τα αρχικά του ονόματος των) αυτοκρατόρων του Βυζαντίου και αυτόν των Γατελούζων ηγεμόνων της Λέσβου (με τις γνωστές φολίδες). Πληροφορίες αναφέρονται και σε ένα σχέδιο («καρικατούρα» χαρακτηρίζεται) που εικονίζει το κάστρο των Αγίων Θεοδώρων. Ο θυρεός θεωρείται ότι βρισκόταν στην πύλη του κάστρου εκείνης της εποχής που θα αποκαλυφθεί από τις ανασκαφικές εργασίες που θα ακολουθήσουν. Το εύρημα καταχώθηκε προσωρινά προκειμένου να αποκαλυφθεί πλήρως κατά την ανασκαφή που θα  συνεχιστεί τον επόμενο Οκτώβριο – Νοέμβριο.

Οι Άγιοι Θεόδωροι ήταν το τρίτο σε δύναμη οχυρό πάνω στο νησί, μετά τα κάστρα της Μυτιλήνης και του Μολύβου. Με πανύψηλα τείχη που σε κάποια σημεία ξεπερνούν τα 18 μέτρα και τετράγωνους πύργους στα επιθαλάσσια του τμήματα. Όπως οι ειδικοί υποστηρίζουν η συνέχιση της ανασκαφής θα φέρει στο φως μια καστροπολιτεία αντίστοιχη με αυτήν του Μυστρά η οποία σε αυτήν της τουλάχιστον τη μορφή καταστράφηκε κατά την κατάληψη του κάστρου από τους Οθωμανούς. 

 

Όπως είναι γνωστό από τις πηγές ο Φραγκίσκος Γατελούζος ο χαρακτηριζόμενος και ως ο πρώτος, γόνος ευγενούς οικογένειας Γενουατών θαλασσοπόρων παντρεύτηκε το 1357 τη Μαρία Παλαιολογίνα, αδελφή του Ιωάννη Ε Παλαιολόγου αυτοκράτορα του Βυζαντίου. Είχε προηγηθεί το 1355 η αναγόρευση του σε χωροδεσπότη (κληρονομικό ηγεμόνα) της Λέσβου ως αντίδωρο στη βοήθεια που παρείχε στον Ιωάννη Ε τον Παλαιολόγο να εκθρονίσει τον Ιωάννη ΣΤ΄ τον Κατακουζηνό, και να αναλάβει αυτοκράτορας αυτοκράτορας του Βυζαντίου. 

Ο Φραγκίσκος Γατελούζος ήταν έως τότε διάσημος μισθοφόρος κουρσάρος που διοικώντας μικρή μοίρα πολεμικών πλοίων επιχειρούσε στο Αιγαίο. Το 1354 καταπλέοντας στην Τένεδοτάχθηκε στην υπηρεσία του εκεί ευρισκόμενου έκπτωτου αυτοκράτορα Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου, τον οποίο και βοήθησε να εισβάλει στην Κωνσταντινούπολη και να εκθρονίσει τον Ιωάννη ΣΤ΄ Κατακουζηνό. Δύο χρόνια μετά την τοποθέτηση του στη θέση του ηγεμόνα ο Παλαιολόγος συνδέθηκε ακόμα περισσότερο με το Γενουάτη ηγεμόνα της Λέσβου, παντρεύοντας τον με τη αδελφή του. Εγκαινιάζοντας μια περίοδο ηγεμονίας που διήρκεσε έναν αιώνα, ως το 1462 που η Λέσβος καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς.

Ως άρχοντας και ηγεμόνας της Λέσβου θεωρείται ότι διοίκησε με πολιτική σύνεση ενώ προχώρησε σε σημαντικά έργα οχύρωσης (και όχι μόνο) ξαναχτίζοντας μεγάλα τμήματα στο φρούριο της Μυτιλήνης και του Μολύβου και ανακαινίζοντας το κάστρο των Αγίων Θεοδώρων. Όλα αυτά προκειμένου να αντιμετωπίσει τον επερχόμενο Οθωμανικό κίνδυνο. Σε αυτά τα πλαίσια ως ένας από τους σημαντικότερους συμβούλους του Βυζαντινού αυτοκράτορα, τον συνόδευσε στη Δύση το 1369 σε μια απόπειρα επανένωσης των Εκκλησιών. 

Ο Φραγκίσκος σκοτώθηκε το 1384, από μεγάλο σεισμό στη Μυτιλήνη. Μαζί του σκοτώθηκε η σύζυγος του αλλά και τα δυο μεγάλα του παιδιά Ανδρόνικος και Δομήνικος. Επέζησε μόνο ο τρίτος του γιος Φραγκίσκος ο οποίος και τον διαδέχτηκε στην ηγεμονία της Λέσβου ως Φραγκίσκος ο Β.

 

 

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Yπέρ της επένδυσης στον Πολιχνίτο οι δημότες της Δυτικής Λέσβου

Πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη το απόγευμα Ειδική Συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου για την πρόταση Κούσκου για τις ιαματικές πηγές με μεγάλη συμμετοχή κόσμου από την περιοχή
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Χωρίς Πρύτανη το Πανεπιστήμιο Αιγαίου

«Ακυβερνησία και παράλυση με το καλημέρα έφερε ο νόμος Κεραμέως» καταγγέλλει ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία
ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

Μειώθηκε κατά 5 εκατ. ευρώ η επιχορήγηση στους δήμους

Καταγγελία της Εριφύλης Χιωτέλλη επικεφαλής της παράταξης «Με πυξίδα τον πολίτη»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Ο λαός να στοχεύσει τον μολυσματικό ιό της επιχειρηματικής δράσης στην Υγεία»

Oμιλία της βουλευτή Λέσβου του ΚΚΕ Μαρίας Κομνηνάκα στη συζήτηση του νομοσχεδίου για την Υγεία
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Ο γενικός διευθυντής του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου στο «Ν»

Ο Patrick Paquet δήλωσε εντυπωσιασμένος από τον τρόπο λειτουργίας και τις δραστηριότητες της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης «ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ»
ΑΤΖΕΝΤΑ

Συμβουλές για γονείς αναφορικά με τη σεξουαλική ζωή

Μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με ομιλία κλινικής ψυχολόγου στον Πολιτιστικό Σύλλογο Δαφίων
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Η ελληνική κυβέρνηση παρακολουθεί πολιτικούς αντιπάλους, δημοσιογράφους και επιχειρηματίες»

Ο βουλευτής Λέσβου του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία Γιάννης Μπουρνούς στις Βρυξέλλες
ΔΡΑΣΕΙΣ

Το «Alley Dog» ανέλαβε δράση στήριξης στους μικρούς υπερήρωες του σήμερα!

Δίνουμε έξτρα 50 λεπτά και 1 ευρώ φτάνει στον Σύλλογο Γονιών με Νεοπλασματική Ασθένεια «Φλόγα» αναφέρει ο ιδιοκτήτης της μυτιληνιάς επιχείρησης, Στρατής Αλμπάνης
ΑΓΟΡΑ

Εορταστικό ωράριο στην αγορά της Μυτιλήνης

Από 15 Δεκεμβρίου θα εφαρμοστεί φέτος το εορταστικό ωράριο με απόφαση του Εμπορικού Συλλόγου της πόλης
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Προβολές ταινιών από την ΚΝΕ Λέσβου

Συνεχίζονται την Κυριακή 4 Δεκεμβρίου στο Χατζηγιάννειο κτίριο με την ταινία «Δυστυχώς απουσιάζετε»
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Συγκέντρωση ενάντια στις παρενοχλήσεις γυναικών στη Μυτιλήνη

Το Σάββατο 3 Δεκεμβρίου στις 11 το πρωί στην Πλατεία Σαπφούς από την οργάνωση «Μαχητικές και ελεύθερες»
ΔΥΤΙΚΗ ΛΕΣΒΟΣ

«Βήμα ανάπτυξης για τον Πολιχνίτο, η αξιοποίηση των ιαματικών πηγών»

Κοινή επιστολή Συλλόγων Πολιχνιατών και Βρισαγωτών Αθήνας προς το Δημοτικό Συμβούλιο Δυτικής Λέσβου