
Για τη δύναμη του θεάτρου να ενώνει ανθρώπους, να γεννά συναισθήματα και να γίνεται διέξοδος έκφρασης, αλλά και για τη συγκίνηση που κρύβει η συλλογική δημιουργία, μίλησαν στο «Ν» τα μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου «ΝΑΚΑΡΑ». Με αφορμή τη νέα τους παράσταση «Το σκοτάδι έχει το δικό του φως», η συγγραφέας Μίρνα Φαφουτέλλη Αλεπουδέλλη, ο σκηνοθέτης Χρήστος Παναγιωτέλλης και οι ηθοποιοί της ομάδας Μαρία Ατσικβάση και Αντώνης Σπούλος μοιράστηκαν σκέψεις, προσωπικές εμπειρίες και όμορφες στιγμές από την κοινή τους προσπάθεια, λίγες ημέρες πριν συναντήσουν το κοινό της Μυτιλήνης, στις 31 Οκτωβρίου και 1 Νοεμβρίου, στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης.
Μια συζήτηση γεμάτη αγάπη για το θέατρο, αλλά και ανθρώπινες ιστορίες που αναδεικνύουν όσα συμβαίνουν πίσω από τα φώτα της σκηνής. Γιατί, όπως φάνηκε μέσα από τις αφηγήσεις των συντελεστών, η θεατρική ομάδα της «ΝΑΚΑΡΑ» δεν είναι απλώς μια παρέα ανθρώπων που συναντιούνται για να ανεβάσουν μια παράσταση. Είναι μια δεμένη ομάδα που μοιράζεται αγωνίες, δυσκολίες, χαρές και μια κοινή ανάγκη για δημιουργία.
Από ένα χάραμα γεννήθηκε μια ιστορία γεμάτη μυστήριο
Η συγγραφέας του έργου, Μίρνα Φαφουτέλλη, αποκάλυψε πως η έμπνευση για τη νέα παράσταση ήρθε ένα χάραμα, όταν βγήκε στη βεράντα του σπιτιού της και αντίκρισε στον ουρανό τον ήλιο και το φεγγάρι να συνυπάρχουν.
Αυτή η εικόνα του φωτός και του σκοταδιού την έκανε να σκεφτεί την ίδια την ανθρώπινη ζωή, τις αντιθέσεις της, τις δυσκολίες και τους αγώνες που δίνει κάθε άνθρωπος για να ξεπεράσει τις σκοτεινές στιγμές του.
«Σκέφτηκα ότι έτσι είναι και η ζωή του ανθρώπου», ανέφερε, εξηγώντας πως θέλησε να δημιουργήσει μια ιστορία για ανθρώπους που βρίσκονται αντιμέτωποι με το σκοτάδι, αλλά αναζητούν τον δρόμο προς το φως.
Η υπόθεση του έργου ξεκινά το 1968, όταν ένας φόνος σημειώνεται σε μια βίλα στην Κηφισιά. Η προσπάθεια εξιχνίασης του εγκλήματος οδηγεί τους ήρωες πολλά χρόνια πίσω, στο 1943, ανοίγοντας ένα παράθυρο σε μια ταραγμένη περίοδο της ελληνικής ιστορίας.
Η Κατοχή, ο Εμφύλιος και τα γεγονότα που ακολούθησαν μέχρι τη δικτατορία αποτελούν το ιστορικό φόντο μιας οικογενειακής ιστορίας γεμάτης μυστικά, πάθη, απώλειες και ανατροπές.
Ωστόσο, η Μίρνα Φαφουτέλλη ξεκαθάρισε πως δεν θέλησε να γράψει ένα αυστηρά ιστορικό ή πολιτικό έργο. Αντίθετα, προσπάθησε να φωτίσει τις ζωές των απλών ανθρώπων, δείχνοντας πώς τα μεγάλα γεγονότα μιας εποχής επηρεάζουν την καθημερινότητα, τις σχέσεις και τις προσωπικές τους επιλογές.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η αναζήτηση της αλήθειας και η ελπίδα ότι, ακόμη και μέσα από τις πιο δύσκολες καταστάσεις, μπορεί να έρθει η κάθαρση.
Έξι μήνες δουλειάς με πρόβες ακόμη και μέσω διαδικτύου
Ο σκηνοθέτης Χρήστος Παναγιωτέλλης μίλησε με ιδιαίτερη συγκίνηση για την επιστροφή του στη γενέτειρά του, τη Μυτιλήνη, και τη συνεργασία του με τη θεατρική ομάδα.
Με μια μακρά διαδρομή στον χώρο του θεάτρου και της τηλεόρασης, ανέλαβε τη σκηνοθεσία και του δεύτερου έργου της Μίρνας Φαφουτέλλη, σε μια παραγωγή που απαίτησε μεγάλη προσπάθεια από όλους.
Η προετοιμασία διήρκεσε σχεδόν έξι μήνες, με μια ιδιαίτερη δυσκολία. Ο ίδιος κατοικεί στην Αθήνα, ενώ οι ηθοποιοί βρίσκονται στη Μυτιλήνη. Έτσι, μεγάλο μέρος των προβών πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά, ενώ όποτε του δινόταν η δυνατότητα ταξίδευε στο νησί για να δουλέψει από κοντά με την ομάδα.
Όπως ανέφερε, οι ηθοποιοί εργάστηκαν σκληρά, πολλές φορές σε βάρος του προσωπικού τους χρόνου και παράλληλα με τις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις.
Η αφοσίωση αυτή ήταν που τον συγκίνησε περισσότερο, καθώς πίσω από το τελικό αποτέλεσμα κρύβονται μήνες προσπάθειας, υπομονής και συνεργασίας.
«Το θέατρο έγινε για μένα ψυχοθεραπεία»
Μια από τις πιο ανθρώπινες στιγμές της συζήτησης ήταν η προσωπική εξομολόγηση της ηθοποιού Μαρίας Ατσικβάση που υποδύεται την Αριάδνη Μακρύδη, τη δημοσιογράφο που αναζητά την αλήθεια πίσω από τα μυστικά της οικογένειάς της.
Η Αριάδνη καλείται να ερευνήσει έναν φόνο που συνδέεται με το οικογενειακό της παρελθόν. Με τη βοήθεια ενός αστυνομικού φίλου της, προσπαθεί να ανακαλύψει τι πραγματικά συνέβη, φέρνοντας στην επιφάνεια γεγονότα που παρέμεναν κρυμμένα για χρόνια.
Μιλώντας για τη δική της σχέση με το θέατρο, η Μαρία εξήγησε πως ξεκίνησε πριν από τρία με τέσσερα χρόνια, μέσα από πανεπιστημιακή θεατρική ομάδα.
Στην αρχή το είδε ως έναν τρόπο να ξεπεράσει τον φόβο της να μιλά μπροστά σε πολύ κόσμο. Στην πορεία, όμως, ανακάλυψε ότι η υποκριτική μπορούσε να της προσφέρει πολύ περισσότερα.
Όπως εξομολογήθηκε, το θέατρο έγινε για εκείνη ένας τρόπος να εκφράζει σκέψεις και συναισθήματα που διαφορετικά θα δυσκολευόταν να μοιραστεί.
Μέσα από τους ρόλους και τις ιστορίες των άλλων ανθρώπων βρήκε έναν δρόμο για να αντιμετωπίζει δικές της δυσκολίες, αλλά και να κατανοεί καλύτερα όσους βρίσκονται γύρω της.
Για την ίδια, η θεατρική σκηνή είναι ένας χώρος όπου μπορούν να ειπωθούν αλήθειες που πολλές φορές στην καθημερινή ζωή αποφεύγουμε να αντιμετωπίσουμε.
Μια ομάδα που έγινε οικογένεια
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο κλίμα που επικρατεί ανάμεσα στα μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου «ΝΑΚΑΡΑ».
Ο Αντώνης Σπούλος, ο οποίος στην παράσταση υποδύεται τον δικηγόρο της οικογένειας, έναν χαρακτήρα με σκοτεινά κίνητρα που προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τις καταστάσεις προς όφελός του, μίλησε για τη διαφορετική φιλοσοφία της ομάδας.
Όπως εξήγησε, ένα από τα χαρακτηριστικά της «ΝΑΚΑΡΑ» είναι ότι δημιουργεί τα δικά της θεατρικά έργα, προσαρμοσμένα στους ανθρώπους που συμμετέχουν σε αυτά.
Πέρα όμως από το καλλιτεχνικό κομμάτι, εκείνο που θεωρεί σημαντικότερο είναι οι σχέσεις που έχουν δημιουργηθεί ανάμεσα στα μέλη.
Η ομάδα λειτουργεί σαν μια μεγάλη οικογένεια, όπου οι δυσκολίες του ενός γίνονται υπόθεση όλων. Οι ηθοποιοί συζητούν, ανταλλάσσουν απόψεις, στηρίζουν ο ένας τον άλλον και απολαμβάνουν τη διαδικασία των προβών.
Χαρακτηριστική ήταν η αναφορά του σε μια πρόσφατη πρόβα, όταν έφτασε κουρασμένος από τη δουλειά και χωρίς να έχει προλάβει να φάει. Ακόμη και μέσα στην ένταση της προετοιμασίας, τα υπόλοιπα μέλη φρόντισαν να τον περιποιηθούν.
Μικρές καθημερινές στιγμές που, όπως ανέφεραν, δείχνουν ότι το θέατρο μπορεί να δημιουργήσει δυνατούς ανθρώπινους δεσμούς.
Σημαντικό στοιχείο της συνεργασίας τους είναι και η δυνατότητα όλων να εκφράζουν τη γνώμη τους. Παρότι η συγγραφή και η σκηνοθεσία έχουν συγκεκριμένους υπεύθυνους, οι ιδέες των ηθοποιών ακούγονται και συχνά ενσωματώνονται στο τελικό αποτέλεσμα.
Η δύναμη της ζωντανής θεατρικής σκηνής
Ο σκηνοθέτης Χρήστος Παναγιωτέλλης μοιράστηκε και προσωπικές εμπειρίες από την πολυετή πορεία του στον χώρο της υποκριτικής.
Έχοντας αποφοιτήσει από δραματική σχολή το 1972, συνεργάστηκε με σημαντικούς ανθρώπους του ελληνικού θεάτρου και συμμετείχε σε θεατρικές και τηλεοπτικές παραγωγές.
Ξεχωριστή ήταν η αναφορά του στη συνεργασία με την Ειρήνη Παπά, θυμίζοντας ένα περιστατικό από θεατρική παράσταση, όταν ακόμη και η σπουδαία ηθοποιός αισθανόταν έντονο άγχος λίγο πριν βγει στη σκηνή.
Μέσα από αυτή την ανάμνηση θέλησε να αναδείξει πόσο απαιτητική, αλλά και μοναδική, είναι η ζωντανή θεατρική εμπειρία.
Όπως εξήγησε, στον κινηματογράφο υπάρχει η δυνατότητα επανάληψης μιας σκηνής, ενώ στο θέατρο όλα συμβαίνουν εκείνη ακριβώς τη στιγμή, μπροστά στα μάτια των θεατών.
Η άμεση επαφή με το κοινό, η ενέργεια που δημιουργείται ανάμεσα στη σκηνή και την πλατεία, αλλά και η αγωνία της ζωντανής ερμηνείας είναι στοιχεία που κάνουν το θέατρο ξεχωριστό.
Από τη σχολική θεατρική ομάδα στη «ΝΑΚΑΡΑ»
Η Μίρνα Φαφουτέλλη αναφέρθηκε επίσης στη βαθιά σχέση της με τη θεατρική δημιουργία, η οποία ξεκίνησε από τα μαθητικά της χρόνια και συνεχίστηκε κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής της πορείας.
Ως καθηγήτρια στο 4ο Γυμνάσιο Μυτιλήνης είχε δημιουργήσει θεατρική ομάδα, μέσα από την οποία ανέβαζε παραστάσεις με τους μαθητές της.
Η ίδια έγραφε έργα λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες των παιδιών, δίνοντας χώρο και σε μαθητές που αντιμετώπιζαν προσωπικές ή οικογενειακές δυσκολίες.
Θυμήθηκε μάλιστα περιπτώσεις παιδιών που είχαν βιώσει σημαντικές απώλειες και κατάφεραν μέσα από το θέατρο να εκφράσουν συναισθήματα και να βρουν στήριξη.
Αυτή η εμπειρία ενίσχυσε την πεποίθησή της ότι το θέατρο δεν αποτελεί μόνο μια μορφή τέχνης, αλλά και ένα σημαντικό μέσο επικοινωνίας, εκπαίδευσης και προσωπικής ανάπτυξης.
Μετά τη συνταξιοδότησή της συνέχισε να ασχολείται ενεργά με τη θεατρική δημιουργία, συμμετέχοντας στην ίδρυση του Πολιτιστικού Συλλόγου «ΝΑΚΑΡΑ», στον οποίο ανέλαβε καθήκοντα αντιπροέδρου.
Σήμερα, η ομάδα συνεχίζει τη δημιουργική της πορεία, παρουσιάζοντας πρωτότυπα έργα και συμμετέχοντας σε πολιτιστικές διοργανώσεις. Μάλιστα, σε προηγούμενη συμμετοχή της σε φεστιβάλ στην Πάτρα απέσπασε δύο βραβεία.
Το Σαββατοκύριακο στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης
Η νέα παράσταση «Το σκοτάδι έχει το δικό του φως» συνδυάζει το μυστήριο, την ιστορική μνήμη και τις ανθρώπινες σχέσεις, μέσα από μια ιστορία που επιχειρεί να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον του θεατή.
Η μουσική και τα τραγούδια αποτελούν επίσης σημαντικό μέρος της παραγωγής, στην οποία συμμετέχει μια πολυμελής ομάδα ηθοποιών και συνεργατών.
Οι παραστάσεις θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 31 Οκτωβρίου και την Κυριακή 1 Νοεμβρίου, στις 8 το βράδυ, στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, με τιμή εισιτηρίου 5 ευρώ.
Πίσω από το μυστήριο και τις ανατροπές της ιστορίας βρίσκεται μια παρέα ανθρώπων που αφιέρωσαν τον ελεύθερο χρόνο τους για να δημιουργήσουν κάτι μαζί. Και ίσως αυτή να είναι η πιο όμορφη πλευρά της προσπάθειας της «ΝΑΚΑΡΑ». Ότι το θέατρο δεν ζωντανεύει μόνο ιστορίες πάνω στη σκηνή, αλλά φέρνει κοντά ανθρώπους, δημιουργεί φιλίες και αποδεικνύει πως η τέχνη μπορεί να γίνει μια κοινή διαδρομή γεμάτη συναίσθημα.