× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941

Σατυρικές επιστολές Αγιασωτών από το μέτωπο του πολέμου στην Ήπειρο, που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Τρίβολος»

Δημοσίευση 28/10/2020

Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941

Είναι θαυμαστή η έφεση των Αγιασωτών στη σάτιρα. Ο στίχος ήταν τρόπος επικοινωνίας, βάλσαμο στις χαρές και στις λύπες, στις μπουνάτσες και στις φουρτούνες της κερατοζωής. Αχώριστος σύντροφος των παλικαριών ακόμα κι όταν νιώθανε καυτή την ανάσα του θανάτου στο κατόπι τους. Όπως τότε που πολεμούσαν στα αλβανικά βουνά και γράφανε το έπος του ΟΧΙ ενάντια στους επίδοξους καταχτητές, ενάντια στον ιταλικό φασισμό του Μουσολίνι. Στις ανάπαυλες του πολέμου βρίσκανε το κουράγιο να αλληλογραφούν με τα αγαπημένα τους πρόσωπα, κάνοντας στίχο τις εμπειρίες τους και τα συναισθήματά τους. Ακολουθούν κάποια αντιπροσωπευτικά αποσπάσματα αυτής της αλληλογραφίας που διέσωσε ο ανεπανάληπτος «Τρίβολος»:

Μη χουλιάγ’ς (του Στρατή Π. Αναστασέλη)

Μο χαρά είμι πάλι, γκ’μπάρι, πα στου μ’λάρ’ π’ μ’ δώκαν του κ’τσό

«Πίσου, δε φουβούμι, χάρι, εμ δαγκάνου γω, εμ κλουτσώ!»

Πήρι του μυαλό μ’ αγέρα τσ’ ε ξέρου πλια χουρατά

παίζουμι γι’ Έλλην’ τ’ φλουγέρα τσι γι’ ουχτρός παθαίν’ χατά.

Μι του Μάνιχερ σ’μαρίζου τσ’ ούλου ρίχτου ντουμπλιδιές 1

σα τα στάχια γω τ’ς θιρίζου τ’ς Ιταλοί τ’ς παλιαθρουπιές.

Άκ’σι παλαβάδα π’ τ’ν είχαν, μες σ’ν Ιλλάδα να μπλουχτούν!

Αμ πουλύ που του πιτύχαν! Στου γιαλό θα πιταχτούν!

(Τρίβολος. Α.Φ. 383/15-11-1940, σελ.1)

Γλωσσάρι:

1.ντουμπλιδιές: δυο απανωτοί πυροβολισμοί (γαλλ. duble = διπλός)

Ήρτι γι’ ώρα σ’ (Βασίλη Βαγιάνα)

Θα πα να πουλιμήσουμι ούλ’ μας, ιμκροί, μιγάλ’.

Εν είνι για να πάθουμι έφτα π’ πάθαν γοι Γάλλ’.

Τι κάτι γη Πατρίδα μας τσι δε μας προυσκαλεί!

Ε ντου ξέρ’ πους στου νύπνου μας βλέπουμι Ιταλοί!

Ούλ’ μας χακί θα βάλουμι, ιθιλουντές θα πάμι

τουν Ιταλών τα σβάραχνα σα τ’ς κάτις θα τα φάμι.

Καθιόν (μεις) δε δειλιάζουμι, ας είνι φτοι πουλλοί.

Ένας Έλληνας στρατιώτ’ς θέλ’ είκουσ’ Ιταλοί.

Πουλέμ’σι τσι θα πουλιμήσ’ Στρατός μας μι μανία

μες σ’ ένα μήνα κόντιψι να πάρ’ ούλ’ τ’ν Αλβανία.

Γιούργια φουνάζιν γοι φαντάρ’ τσι σα λ’σσαροί νταλντίζιν 1

τσι γ’ Ιταλοί π’ του φόβου ντουν μπρουστά ντουν γουνατίζιν.

Γοι Έλλην’ πουλιμούν μι τ’ λόγχ’ τσι όχ’ μι τα κανόνια.

Έχ’ τσ’ Ιταλοί πουλιμιστές, αλλά …στα μακαρόνια!

(Τρίβολος. Α.Φ. 388/3-1-1941, σελ.1)

Γλωσσάρι:

1.νταλντίζιν: επιτίθενται [ρ. νταλντίζου: ταλαντεύομαι (για υγρά), πονοκεφαλιάζω, χάνω την πνευματική μου ισορροπία (τούρκ. daldirmak ή dalmak = βυθίζομαι)]

Στη φωτογραφία εικονίζονται οι αδελφοί Αντώνης και Στρατής Πολυδώρου Αναστασέλη (Αλβανία 1940). Περιμετρικά αναγράφεται ανορθόγραφα (επίτηδες) το παρακάτω στιχούργημα:

Μέσα στη φωτιά και λόγχη

όχινες κι οι δυο είπαν το ΟΧΙ.

Τρώγοντες ρέγκες και σταφίδα

διά την πίστιν και διά πατρίδα.

Ηρωικαί μορφαί και σκληροί πολεμιστέ

εις την ζωήν και τον θάνατον αγκαλιαστέ.

Αδελφωμένοι οι αδελφοί κάναμε το έπος το Αλβανικόν

των Ιταλών αλλάξαμε εμείς και ημών ο σιτιάρχης το πολιτικόν.

Επιμέλεια: Φίλοι ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Κληρονομιάς

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Θείελπης Λεφκίας

Πρωτεργάτης στα Κοινωνικά Μέτωπα του Λαϊκού Πολιτισμού, της Δημοκρατίας, της Ελευθερίας, της Κοινωνικής Δικαιοσύνης (1898-1958).
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Από τη Γκεστάμπο και τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης στα χρόνια της πανδημίας

Ο μπαρμπα Γιάννης Καραγεωργίου γιόρτασε μέσω τηλεφώνου τα 101α του γενέθλια διαυγής και υγιής
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Το φαινόμενο Τραμπ, η εισβολή στο Καπιτώλιο και… ο «Τραμπισμός»

Ο διευθυντής διεθνούς ρεπορτάζ του Mega, αρθρογράφος και συντοπίτης μας, Στρατής Αγγελής μιλά για τις τελευταίες εξελίξεις στις ΗΠΑ, αλλά και τι προηγήθηκε
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Φώτα στη Μυτιλήνη του 1926

Το πολύτιμο υλικό που διέσωσε η εταιρεία "Αρχιπέλαγος"
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μεγαλώνοντας πέντε... ποντικάκια!

Μάθημα ζωής από δυο νέα παιδιά που βρήκαν νεογέννητα ποντίκια δίπλα στη νεκρή μάνα τους και είπαν να τα μεγαλώσουν με τη βοήθεια κτηνιάτρου και να αποφασίσει η φύση και όχι αυτοί για τη ζωή τους
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ένας «σερ» από τη Χίο πίσω από το εμβόλιο της AstraZeneca

Όταν μεγάλωνε, η μητέρα του ονειρευόταν να τον κάνει γιατρό. Ευτυχώς, εκείνος μαγεύτηκε από τον κόσμο της επιστήμης.
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Στο Ντουμπάι δεν κολλάει, στη Μυτιλήνη κολυμπάει

Με χίλιες ταλαιπωρίες ξέφυγαν από τον κορονοϊό και πήγαν στο Ντουμπάι ο Πέτρος Κωστόπουλος με την κατά 40 έτη νεότερη του κυρία για να κάνουν Πρωτοχρονιά με το.... Στέφανο Κορκολή!
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Καράβα, ΜΑΤ, πανδημία, Μόρια: Όσα σημάδεψαν το 2020

Ανασκόπηση του «Ν» στις ειδήσεις που κέντρισαν το ενδιαφέρον και συζητήθηκαν
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Όπου κλείνει ένα σχολείο... ανοίγει ένα δικαστήριο;

Το εμβληματικό κτήριο στο Κιόσκι της Μυτιλήνης που από Οθωμανικό σχολείο στα τέλη του 19ου αιώνα μετατράπηκε σε δικαστήριο
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο δαιμονόσπορος

Διήγημα του ΣΤΡΑΤΗ ΑΝΑΣΤΑΣΕΛΛΗ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Χριστουγεννιάτικη γιορτή μετά… ραπισμάτων

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Παραμονή Χριστούγεννα στο Αϊβαλί

του ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ