× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

T’ Αγιού Γιαννιού με κάψαλα και στην Αγιάσο

Στην Καρυά, στην Αγορά, στο Σταυρί και στο Καμπούδι θα αναβιώσουν τα παραδοσιακά έθιμα

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 19/6/2022

T’ Αγιού Γιαννιού με κάψαλα και στην Αγιάσο

Την Πέμπτη, 23 Ιουνίου, παραμονή τ’ Αγιού Γιαννιού τ’ Ηλ’τρουπιού (Γενέθλιο Αγίου Ιωάννου), από τις 9 το βράδυ και μετά, ο «Σάτυρος» ανάβει τις παραδοσιακές φωτιές τ’ Αγιού Γιαννιού σε γειτονιές της Αγιάσου. Στην Καρυά, στην Αγορά, στο Σταυρί και στο Καμπούδι θα αναβιώσουν τα παραδοσιακά έθιμα κάψαλα ή άγιστρου και κλήδονας.

Σε καθεμιά από τις παραπάνω γειτονιές ο Σύλλογος θα εφοδιάσει άτομα με τα απαραίτητα υλικά για το άναμμα της φωτιάς, το τηγάνισμα της πίτας και το βγάλσιμο του κλήδονα. Κάθε ομάδα θα οργανώσει ελεύθερα και ανεξάρτητα από τις άλλες την αναβίωση των εθίμων. Μικροί και μεγάλοι θα συναντηθούν στην υπερπήδηση της φωτιάς και στην εκφώνηση παλιών παραδοσιακών στίχων του κλήδονα, για να θυμηθούν οι παλιότεροι και να μάθουν οι νεότεροι τα πατροπαράδοτα έθιμά μας.

Λαογραφικά στοιχεία:

Τα λαϊκά έθιμα και οι δοξασίες που συνδέονται με τη γιορτή του Αι Γιαννιού στις 24 Ιουνίου είναι πανάρχαια και σχετίζονται με την κίνηση του ήλιου. Σε πολλά μέρη η μέρα αυτή ονομάζεται λιοτρόπι και η γιορτή τ’ Αι Γιαννιού τ’ Ηλ’τρουπιού, γιατί στο χριστιανικό εορτολόγιο τοποθετήθηκε πάνω στη θερινή τροπή του ήλιου (θερινό ηλιοστάσιο). Στις 21 προς 22 Ιουνίου ο ήλιος φτάνει στο βορειότερο σημείο της τροχιάς του, πράγμα που για τους λαούς που κατοικούμε στο βόρειο ημισφαίριο σημαίνει ότι περνά από το πλησιέστερο σε μας σημείο, γι’ αυτό και οι μέρες είναι οι μεγαλύτερες του έτους.

Τα έθιμα της γιορτής χωρίζονται σε δυο κατηγορίες. Σ’ αυτά που συμβολίζουν τον ήλιο αναπαράγοντας τη μορφή του στη γη, όπως οι φωτιές του Αι Γιαννιού, τα λεγόμενα στην Αγιάσο κάψαλα ή άγιστρου που γινόταν στις 23 Ιουνίου (παραμονή των Γενεθλίων του Ιωάννου Προδρόμου του Βαπτιστού). Η λέξη άγιστρου προέρχεται απ’ τη λέξη αγιστόν που σημαίνει το εξαγνισμένο και που με τη σειρά της προέκυψε από τη λέξη άγος που θα πει μόλυσμα. Το έθιμο να ανάβουν φωτιές είναι πανευρωπαϊκό, με πολλές όμως παραλλαγές από τόπο σε τόπο. Η φωτιά έχει καθαρτικό και αποτρεπτικό περιεχόμενο, δηλαδή εξαγνίζει – καθαρίζει το σώμα και το πνεύμα και παράλληλα ξορκίζει – διώχνει το κακό.

Μια άλλη κατηγορία εθίμων είναι αυτά που αποσκοπούν στην αξιοποίηση της δύναμης του ήλιου, όπως οι διάφορες μαντικές πρακτικές, με κυρίαρχο τον κλήδονα. Τις μέρες του θερινού ηλιοστασίου η αποκαλυπτική δύναμη του ήλιου είναι τόσο ισχυρή που – σύμφωνα με τη λαϊκή πίστη – γίνεται ικανή να φανερώνει ακόμα και τα μελλούμενα. Υπάρχουν κατά τόπους διάφορα είδη μαντικών πράξεων που γίνονται την παραμονή ή ανήμερα της γιορτής του Αι Γιαννιού. Το πιο γνωστό μαντικό έθιμο ωστόσο είναι ο κλήδονας. Η λέξη προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «κληδών», που σημαίνει λέξεις ή φράσεις που ακούγονται κατά τη διάρκεια μαντικών τελετών και στις οποίες αποδίδεται έπειτα προφητική σημασία. Αυτά τα τυχαία προφητικά ακούσματα με την πάροδο του χρόνου έγιναν στιχάκια που διασώζονται μέχρι σήμερα από την προφορική λαϊκή μας παράδοση (τα λεγόμενα «λόγια του κλήδονα»).

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΧΩΡΙΑ

4ο Λουτραγώτικο αντάμωμα

Εκδήλωση αφιερωμένη στην τέχνη της υφαντικής
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Σύλληψη για κατοχή και διακίνηση χασίς

Κατασχέθηκαν 38,1 γραμμάρια χασίς, 1.465 ευρώ και ηλεκτρονική ζυγαριά ακριβείας
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Αλλη μια φωτιά στα όρια της Μυτιλήνης

Σε αγροτική έκταση πάνω από την συνοικία Καμάρες της Μυτιλήνης οι εστίες της φωτιάς. Κατασβέστηκε άμεσα από κατοίκους της περιοχής και τις δυνάμεις της πυροσβεστικής που έσπευσαν άμεσα.
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Τα παιδιά ζωγραφίζουν την Φίλια

Περισσότερες από 50 συμμετοχές παιδιών στο διαγωνισμό
ΑΤΖΕΝΤΑ

Λαϊκό γλέντι από το ΚΚΕ στην Αγιάσο

Απόψε Τετάρτη, στις 9 το βράδυ στην πλατεία της Αγοράς
ΧΩΡΙΑ

Εκλογές στον Εξωραϊστικό Πολιτιστικό Σύλλογο «Ο Γαβαθάς»

Παρασκευή 12 Αυγούστου η γενική συνέλευση
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Τραυματισμός πεζού σε τροχαίο ατύχημα στη Μυτιλήνη

Αλλεπάλληλα τροχαία ατυχήματα στην Λέσβο
ΑΓΡΟΤΕΣ

Ούτε ευρώ στους ελαιοπαραγωγούς της Λέσβου

Πληρώθηκαν 9,7 εκατ. ευρώ από τον ΕΛΓΑ για ζημιές σε καλλιέργειες στο προανθικό στάδιο
ΝΙΚΟΣ ΜΑΝΑΒΗΣ
ΑΤΖΕΝΤΑ

Η Παναγία της Πέτρας έβαλε τα γιορτινά της

Μεγάλη προσέλευση πιστών παρατηρείται στην εκκλησία της Θεοτόκου στο βράχο της Πέτρας, λίγες μέρες πριν τη μεγάλη γιορτή του Δεκαπενταύγουστου
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

«Εργασιακή ομηρία και ανασφάλεια για τις σχολικές καθαρίστριες»

Ερώτηση του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Γ. Μπουρνού προς τον Υπουργό Εσωτερικών για την απασχόληση των καθαριστριών. Ως παράδειγμα προς αποφυγή αναφέρεται η τακτική της Δημοτικής Αρχής Κύτελη
ΥΓΕΙΑ

Αναβάλλεται η συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Δυτικής Λέσβου

Κόλλησε κορονοϊό ο πρόεδρος του Συμβουλίου Στρατής Γελαγώτης ενώ νοσούν και άλλα στελέχη της Δημοτικής Αρχής
ΑΓΟΡΑ

Διπλάσιοι και τριπλάσιοι τζίροι στα μαγαζιά της Μυτιλήνης

Η λευκή νύχτα που οργανώθηκε με μεγάλη επιτυχία από τον Εμπορικό Σύλλογο Μυτιλήνης και την ΑΣΠΙΔΑ, απέδωσε καρπούς και έφερε χαμόγελα και καλές εισπράξεις σε λιανεμπόριο και εστίαση