Οι μικρές νησιωτικές οικονομίες του Βορείου Αιγαίου βαλτώνουν από την τουριστική ανάπτυξη. Μοιάζει αντιφατικό αυτό που γράφουμε, πώς μπορεί να βαλτώνει κάτι που αναπτύσσεται. Κι όμως συμβαίνει. τουριστική ανάπτυξη (αν και χαμηλούς ρυθμούς) είναι μια πραγματικότητα τα νησιά της Περιφέρειας. Όμως αυτή η ανάπτυξη είναι εποχιακή και δεν διαχέεται σε όλη την διάρκεια του χρόνου έτσι οι θέσεις εργασίας που δημιουργούνται από τον Απρίλιο και μετά χάνονται από τα τέλη Αυγούστου ως τα μέσα του Οκτωβρίου. 

Το αποτέλεσμα είναι χαμηλή πληρότητα των ξενοδοχειακών μονάδων,  έλλειψη εργαζομένων την θερινή περίοδο, μειωμένος χρόνος απασχόλησης των εργαζομένων στον τουρισμό και των επισιτισμό, υπερφόρτωση των υποδομών των νησιών της θερινή περίοδο και άλλα πολλά.

Βέβαια στην διαμόρφωση της παραπάνω εικόνας κρίσιμο ρόλο παίζει και η υποχώρηση που καταγράφουν άλλοι παραγωγικοί κλάδοι στα νησιά του Βορείου Αιγαίου όπως είναι η αγροτική παραγωγή, η μεταποίησης, οι κατασκευές κλπ.

Τα νεότερα στοιχεία από τις εκθέσεις του συστήματος Εργάνη είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικά, στις πέντε Περιφερειακές Ενότητες του Βορείου Αιγαίου, τον Αύγουστο του καταγράφηκαν 3.460 προσλήψεις και 3.856 αποχωρήσεις – απολύσεις, με αποτέλεσμα αρνητικό ισοζύγιο 396 θέσεων. Τον Σεπτέμβριο οι προσλήψεις ήταν 3.438, ενώ οι αποχωρήσεις εκτοξεύτηκαν στις 6.513, οδηγώντας σε καθαρή μείωση 3.075 θέσεων εργασίας.

Έτσι, μέσα στους δύο μήνες το συνολικό αρνητικό ισοζύγιο έφτασε τις 3.471 θέσεις. Αρνητική ήταν η εικόνα σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες, τόσο τον Αύγουστο όσο και τον Σεπτέμβριο.

Ο πολύ μεγάλος αριθμός απολύσεων σηματοδοτεί και ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα εργασιακής επισφάλειας για την πλειοψηφία των εργαζομένων.

Από τις προσλήψεις της άνοιξης στις απολύσεις του φθινοπώρου

Στο ξεκίνημα της τουριστικής σεζόν γίνονται μαζικές προσλήψεις και στο τέλος της τουριστικής περιόδου ακολουθούν μαζικές απολύσεις και λήξεις συμβάσεων, καθώς περιορίζεται ή ολοκληρώνεται η λειτουργία εποχικών επιχειρήσεων.

Η «ΕΡΓΑΝΗ» καταγράφει συνολικά τη μισθωτή απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα, όχι αποκλειστικά τον τουρισμό. Ωστόσο αρκούν ελάχιστες οικονομικές γνώσεις να έχει κανείς για να καταλάβει σε ποιους κλάδους μπορούν να δημιουργηθούν μαζικά νέες θέσεις εργασίες την άνοιξη και στις αρχές του καλοκαιριού και ταυτόχρονα να χαθούν αυτές οι θέσεις στο τέλος του καλοκαιριού και ως τα μέσα του φθινοπώρου.

Το θετικό ισοζύγιο του έτους περιορίζεται

Παρά τις απώλειες των δύο μηνών, το σωρευτικό ισοζύγιο από την αρχή του έτους παρέμενε θετικό σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες.

Στην περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου, καταγράφηκαν συνολικά 30.535 προσλήψεις και 20.588 αποχωρήσεις, με θετικό ισοζύγιο 9.947 θέσεων. Στην περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου, οι προσλήψεις έφτασαν τις 33.973 και οι αποχωρήσεις τις 27.101, περιορίζοντας το θετικό αποτέλεσμα στις 6.872 θέσεις.

Με άλλα λόγια, μέσα στον Σεπτέμβριο χάθηκε σχεδόν το 31% του θετικού ισοζυγίου που είχε διαμορφωθεί έως το τέλος Αυγούστου.

Λέσβος

Στη Λέσβο, τον Αύγουστο καταγράφηκαν 1.336 προσλήψεις και 1.472 αποχωρήσεις, με αρνητικό ισοζύγιο 136 θέσεων. Τον Σεπτέμβριο, παρά την αύξηση των προσλήψεων στις 1.431, οι αποχωρήσεις έφτασαν τις 2.358, ανεβάζοντας την καθαρή απώλεια στις 927 θέσεις, τη μεγαλύτερη σε απόλυτους αριθμούς στο Βόρειο Αιγαίο.

Στο οκτάμηνο, οι 11.508 προσλήψεις έναντι 8.613 αποχωρήσεων είχαν διαμορφώσει πλεόνασμα 2.895 θέσεων. Στο εννεάμηνο, με 12.939 προσλήψεις και 10.971 αποχωρήσεις, το θετικό ισοζύγιο περιορίστηκε στις 1.968 θέσεις.

Λήμνος

Στη Λήμνο, ο Αύγουστος έκλεισε με 273 προσλήψεις και 347 αποχωρήσεις, δηλαδή μείωση 74 θέσεων. Τον Σεπτέμβριο οι προσλήψεις περιορίστηκαν στις 234, ενώ οι αποχωρήσεις έφτασαν τις 973, προκαλώντας αρνητικό ισοζύγιο 739 θέσεων.

Στην περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου είχαν καταγραφεί 2.931 προσλήψεις και 1.506 αποχωρήσεις, με θετικό αποτέλεσμα 1.425 θέσεων. Στο εννεάμηνο οι προσλήψεις ανήλθαν στις 3.165 και οι αποχωρήσεις στις 2.479, αφήνοντας πλεόνασμα 686 θέσεων. Μέσα σε έναν μήνα χάθηκε, επομένως, περισσότερο από το μισό θετικό ισοζύγιο του οκταμήνου.

Χίος

Στη Χίο, τον Αύγουστο έγιναν 968 προσλήψεις, έναντι 1.036 αποχωρήσεων, με απώλεια 68 θέσεων. Τον Σεπτέμβριο καταγράφηκαν 1.000 προσλήψεις και 1.657 αποχωρήσεις, με αρνητικό ισοζύγιο 657 θέσεων.

Το οκτάμηνο είχε κλείσει με 6.843 προσλήψεις και 5.689 αποχωρήσεις, δηλαδή με 1.154 περισσότερες προσλήψεις από αποχωρήσεις. Στο εννεάμηνο, οι 7.843 προσλήψεις και οι 7.346 αποχωρήσεις περιόρισαν το θετικό ισοζύγιο στις 497 θέσεις.

Σάμος

Στη Σάμο, τον Αύγουστο καταγράφηκαν 720 προσλήψεις και 815 αποχωρήσεις, με αρνητικό ισοζύγιο 95 θέσεων. Τον Σεπτέμβριο οι προσλήψεις ήταν 728 και οι αποχωρήσεις 1.127, με καθαρή απώλεια 399 θέσεων.

Παρά την υποχώρηση, η Σάμος διατήρησε το μεγαλύτερο θετικό σωρευτικό ισοζύγιο στην Περιφέρεια. Στο οκτάμηνο οι 8.082 προσλήψεις και 4.269 αποχωρήσεις έδωσαν πλεόνασμα 3.813 θέσεων, ενώ στο εννεάμηνο οι 8.810 προσλήψεις και 5.396 αποχωρήσεις διαμόρφωσαν θετικό αποτέλεσμα 3.414 θέσεων.

Ικαρία με μόλις 45 προσλήψεις τον Σεπτέμβριο

Στην Ικαρία, τον Αύγουστο καταγράφηκαν 163 προσλήψεις και 186 αποχωρήσεις, με αρνητικό ισοζύγιο 23 θέσεων. Τον Σεπτέμβριο οι προσλήψεις υποχώρησαν στις 45, ενώ οι αποχωρήσεις ανήλθαν στις 398, οδηγώντας σε απώλεια 353 θέσεων.

Στο οκτάμηνο είχαν δηλωθεί 1.171 προσλήψεις και 511 αποχωρήσεις, με θετικό ισοζύγιο 660 θέσεων. Στο εννεάμηνο, οι 1.216 προσλήψεις και 909 αποχωρήσεις περιόρισαν το πλεόνασμα στις 307 θέσεις, λιγότερες από τις μισές σε σχέση με το τέλος Αυγούστου.

Αναγκαία διευκρίνιση τα ισοζύγια αποτυπώνουν τη διαφορά προσλήψεων και αποχωρήσεων - απολύσεων, όχι τον συνολικό αριθμό εργαζομένων.