
Μια πάγια προκαταβολή μόλις 500 ευρώ, που θεσπίστηκε για να διευκολύνει την καθημερινή λειτουργία των σχολείων, έχει εξελιχθεί σε μια σύνθετη γραφειοκρατική υπόθεση στον Δήμο Δυτικής Λέσβου. Τα χρήματα υπάρχουν και έχουν δεσμευτεί, ωστόσο δεν έχουν ακόμη αποδοθεί στις σχολικές μονάδες, με αποτέλεσμα ακόμη και μικρές ανάγκες που θα μπορούσαν να αντιμετωπίζονται άμεσα να εξακολουθούν να περνούν μέσα από τις διαδικασίες των δημοτικών υπηρεσιών.
Το ζήτημα αναδεικνύεται μέσα από το ρεπορτάζ του «Ν», το οποίο επικοινώνησε με διευθυντές σχολικών μονάδων, την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Βορείου Αιγαίου και τους αρμόδιους του Δήμου Δυτικής Λέσβου, προκειμένου να καταγράψει τις διαφορετικές πλευρές της υπόθεσης και να διερευνήσει τους λόγους για τους οποίους η διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Η απάντηση που προκύπτει από την πλευρά του Δήμου είναι ότι η καθυστέρηση δεν οφείλεται σε έλλειψη χρημάτων, αλλά σε ένα ιδιαίτερα πολύπλοκο θεσμικό και διοικητικό πλαίσιο, το οποίο επιβαρύνεται από τη σημαντική υποστελέχωση των υπηρεσιών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τις διαβεβαιώσεις των αρμοδίων, η απόδοση των χρημάτων αναμένεται να πραγματοποιηθεί μέσα στις επόμενες ημέρες.
Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, παραμένει το κατά πόσο ένα μέτρο που σχεδιάστηκε για να απλοποιήσει την καθημερινότητα των σχολείων μπορεί να επιτελέσει τον σκοπό του, όταν η εφαρμογή του απαιτεί τόσες διαδικασίες και καθυστερήσεις;
Αναζητώντας απαντήσεις για την πορεία της πάγιας προκαταβολής, το «Ν» επικοινώνησε αρχικά με τον Εντεταλμένο Δημοτικό Σύμβουλο Παιδείας του Δήμου Δυτικής Λέσβου, Νίκο Περιβολάρη.
Ο κ. Περιβολάρης διευκρίνισε ότι το αρμόδιο Τμήμα Παιδείας έχει ολοκληρώσει όλες τις απαραίτητες ενέργειες που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές του και ότι η υπόθεση βρίσκεται πλέον στη Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών.
Στη συνέχεια, επικοινωνήσαμε με τον Νίκο Μυστεγνιώτη, προϊστάμενο της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών, ο οποίος επιβεβαίωσε ότι η διαδικασία βρίσκεται στο στάδιο της τελικής τακτοποίησης.
«Βρίσκεται στη δική μου υπηρεσία και είναι σε διαδικασία τακτοποίησης», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι μέσα στις επόμενες ημέρες αναμένεται να προχωρήσει η απόδοση των χρημάτων.
Όπως εξήγησε, η διαδικασία ξεκίνησε από την αρχή της σχολικής χρονιάς, καθώς έπρεπε να συγκεντρωθούν τα στοιχεία των διευθυντών, τα ΑΦΜ τους και τα υπόλοιπα απαραίτητα δικαιολογητικά, ώστε να ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες διοικητικές ενέργειες.
Τα χρήματα, σύμφωνα με τον ίδιο, είχαν δεσμευτεί εγκαίρως. Το πρόβλημα εντοπίζεται στην ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών.
Την εκκρεμότητα επιβεβαίωσε στο «Ν» και η Περιφερειακή Διευθύντρια Εκπαίδευσης Βορείου Αιγαίου, Καίτη Στρατάκη, με την οποία υπήρξε επικοινωνία για το συγκεκριμένο ζήτημα.
Η κ. Στρατάκη ανέφερε ότι η πάγια προκαταβολή δεν έχει ακόμη αποδοθεί στις σχολικές μονάδες της Δυτικής Λέσβου, ενώ γνωστοποίησε ότι έχει προηγηθεί επικοινωνία με τον Δήμαρχο Δυτικής Λέσβου για την πορεία της διαδικασίας.
«Έχουμε κάνει κάποιες συζητήσεις με τον Δήμαρχο. Μας είπαν ότι είναι θέμα οικονομικών υπηρεσιών και ότι δρομολογείται εντός του μήνα να πάρουν τα χρήματα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η τοποθέτησή της συμπίπτει με την ενημέρωση από τον Δήμο Δυτικής Λέσβου, σύμφωνα με την οποία η υπόθεση βρίσκεται πλέον στο στάδιο της οικονομικής διεκπεραίωσης.
Παράλληλα, προκύπτει ότι το ζήτημα έχει απασχολήσει και την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης, με την προσδοκία να ολοκληρωθεί σύντομα η διαδικασία και να αποδοθούν τα προβλεπόμενα ποσά στις σχολικές μονάδες.
Σημαντική παράμετρος της υπόθεσης είναι και η κατάσταση των δημοτικών υπηρεσιών.
Ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών αναγνώρισε ότι η υποστελέχωση αποτελεί ουσιαστικό πρόβλημα για τον Δήμο Δυτικής Λέσβου.
Η διεκπεραίωση της πάγιας προκαταβολής απαιτεί τη συνεργασία διαφορετικών υπηρεσιών και την απασχόληση αρκετών υπαλλήλων, κάτι που δεν είναι πάντοτε εύκολο με το διαθέσιμο προσωπικό.
Παράλληλα, ο Δήμος αντιμετωπίζει τις ιδιαίτερες συνθήκες που δημιουργεί η μεγάλη γεωγραφική έκτασή του.
Οι πολλές και απομακρυσμένες σχολικές μονάδες, οι αποστάσεις μεταξύ των οικισμών και οι δυσκολίες επικοινωνίας με τους κατά τόπους διευθυντές αποτελούν πρόσθετους παράγοντες που επηρεάζουν τον συντονισμό.
Ο κ. Μυστεγνιώτης αναφέρθηκε επίσης στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι υπηρεσίες ως προς την τεχνογνωσία και τη διαχείριση ενός σύνθετου συστήματος, δεδομένου ότι ο Δήμος Δυτικής Λέσβου αποτελεί σχετικά νέο διοικητικό οργανισμό.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι η καθυστέρηση δεν συνδέεται με την πρόθεση της δημοτικής αρχής να διαθέσει τα χρήματα, αλλά με τις δυνατότητες των υπηρεσιών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της διαδικασίας.
Πέρα, όμως, από τη διαδικασία χορήγησης των 500 ευρώ, το ρεπορτάζ αναδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα στην καθημερινότητα των σχολείων της Δυτικής Λέσβου.
Μετά την κατάργηση των σχολικών επιτροπών, οι σχολικές μονάδες απευθύνονται στο Τμήμα Παιδείας του Δήμου για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών τους.
Από εκεί, τα αιτήματα προωθούνται στις αντίστοιχες υπηρεσίες, ανάλογα με το αν πρόκειται για αναλώσιμα, προμήθειες, τεχνικές εργασίες ή επισκευές.
Αυτή η διαδικασία μπορεί να λειτουργεί αποτελεσματικά για προγραμματισμένες ανάγκες, ωστόσο παρουσιάζει δυσκολίες όταν προκύπτει κάτι έκτακτο.
Ένα σπασμένο τζάμι, μια μικρή βλάβη ή η ανάγκη αντικατάστασης ενός εξαρτήματος μπορεί να απαιτεί την υποβολή αιτήματος, τη συνεννόηση με διαφορετικές υπηρεσίες και τον προγραμματισμό της παρέμβασης.
Από τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν στο πλαίσιο του ρεπορτάζ προκύπτει ότι, παρά την ανταπόκριση του Δήμου σε αρκετά αιτήματα, δεν λείπουν οι περιπτώσεις όπου η ολοκλήρωση μιας εργασίας καθυστερεί αρκετές ημέρες.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες σχολικές μονάδες, οι καθυστερήσεις μπορεί να είναι μεγαλύτερες.
Το πρόβλημα είναι ότι ακόμη και για μια απλή ανάγκη, η οποία θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να αντιμετωπιστεί άμεσα μέσα στο σχολείο, απαιτείται σήμερα η κινητοποίηση ενός ολόκληρου διοικητικού μηχανισμού.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα των δυσκολιών που δημιουργεί η απουσία ενός άμεσα διαθέσιμου ποσού αποτελεί περιστατικό σε σχολική μονάδα της Δυτικής Λέσβου.
Για τη συμμετοχή μαθητών σε διαγωνισμό φιλαναγνωσίας απαιτούνταν μόλις 30 ευρώ. Το ποσό καλύφθηκε τελικά από εκπαιδευτικούς, προκειμένου να μη στερηθούν οι μαθητές τη δυνατότητα συμμετοχής.
Πρόκειται για ένα μικρό έξοδο που, ωστόσο, αναδεικνύει τη σημασία της οικονομικής ευελιξίας στην καθημερινή λειτουργία ενός σχολείου. Αντίστοιχα ζητήματα μπορεί να αφορούν αναλώσιμα, μικροπρομήθειες ή άλλες έκτακτες ανάγκες.
Η πάγια προκαταβολή των 500 ευρώ ασφαλώς δεν μπορεί να καλύψει σημαντικά έργα συντήρησης ή σοβαρά κτιριακά προβλήματα. Θα μπορούσε, όμως, να συμβάλει στην ταχύτερη αντιμετώπιση ορισμένων μικρών λειτουργικών αναγκών, εφόσον αυτές εμπίπτουν στις επιτρεπόμενες δαπάνες.
Ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά σημεία της υπόθεσης αφορά τον ελάχιστο χρόνο που απομένει πλέον για την αξιοποίηση των χρημάτων, εξαιτίας της καθυστέρησης που έχει σημειωθεί στην απόδοσή τους.
Όπως εξήγησε ο Νίκος Μυστεγνιώτης, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες που εφαρμόζει η υπηρεσία του, η 30ή Νοεμβρίου αποτελεί την καταληκτική ημερομηνία για την απόδοση λογαριασμού της πάγιας προκαταβολής.
Μέχρι τότε, οι διευθυντές θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει τις σχετικές διαδικασίες, προσκομίζοντας τα παραστατικά των δαπανών και επιστρέφοντας τυχόν αδιάθετα ποσά.
Ουσιαστικά, η πολύμηνη καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της διαδικασίας έχει ως αποτέλεσμα να φτάνουμε μόλις λίγες εβδομάδες πριν από την καταληκτική ημερομηνία, χωρίς τα σχολεία να έχουν ακόμη λάβει τα χρήματα. Εάν η πάγια προκαταβολή αποδοθεί μέσα στις επόμενες ημέρες, όπως διαβεβαιώνει ο Δήμος, οι διευθυντές θα κληθούν μέσα σε ασφυκτικά χρονικά περιθώρια να αξιοποιήσουν τα ποσά για τις ανάγκες των σχολείων τους και ταυτόχρονα να ολοκληρώσουν την απαιτούμενη οικονομική εκκαθάριση.
Μάλιστα, αμέσως μετά θα πρέπει να ξεκινήσει εκ νέου η προβλεπόμενη διαδικασία για την επόμενη περίοδο, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετο διοικητικό φόρτο τόσο στους διευθυντές όσο και στις οικονομικές υπηρεσίες.
Το παράδοξο είναι πως ένα μέτρο που σχεδιάστηκε για να δίνει άμεσες λύσεις στις καθημερινές ανάγκες των σχολείων κινδυνεύει, εξαιτίας των καθυστερήσεων, να ενεργοποιηθεί ουσιαστικά την ώρα που πλησιάζει η προθεσμία για την εκκαθάρισή του.
Έτσι, αντί τα σχολεία να έχουν στη διάθεσή τους την πάγια προκαταβολή από την αρχή της σχολικής χρονιάς, καλούνται να διαχειριστούν μέσα σε ελάχιστο χρόνο χρήματα που προορίζονταν να διευκολύνουν την καθημερινή τους λειτουργία.