Λίγο πριν κλείσουν οι συμφωνίες για τις νέες τιμές του πρόβειου και γίδινου γάλακτος στη Λέσβο, οι κτηνοτροφικοί συνεταιρισμοί βρίσκονται με την πλάτη στον τοίχο. Η εφαρμογή των περιοριστικών μέτρων για τον αφθώδη πυρετό, η αδυναμία των παραγωγών να εξοφλήσουν τις ζωοτροφές και η απουσία της χρηματοδότησης που έχουν ζητήσει από την κυβέρνηση λειτουργούν ως οικονομικός στραγγαλισμός.

Η κρίση αυτή απειλεί τόσο τη λειτουργία των συνεταιρισμών όσο και τη διαπραγματευτική θέση των κτηνοτρόφων απέναντι στις γαλακτοβιομηχανίες. Χωρίς ρευστότητα για να καλύψουν τις καθημερινές υποχρεώσεις τους, οι συνεταιριστικές οργανώσεις καλούνται να διαπραγματευτούν την τιμή του βασικού προϊόντος των μελών τους από εξαιρετικά δυσμενή θέση. Στην ουσία η επιβίωση τους κρέμεται από τις προκαταβολές που πήραν ή θα πάρουν το επόμενο διάστημα από τις γαλακτοβιομηχανίες

Η οργή των κτηνοτρόφων και των συνεταιριστών του νησιού αναμένεται να αποτυπωθεί στη σύσκεψη που θα πραγματοποιηθεί το βράδυ της Πέμπτης 5 Νοεμβρίου στο Δημοτικό Θέατρο Καλλονής, καθώς η αγωνία για την επόμενη ημέρα μεγαλώνει.

Ζωοτροφές με πίστωση, ταμεία χωρίς χρήματα

Οι βασικές δραστηριότητες των περισσότερων κτηνοτροφικών συνεταιρισμών της Λέσβου είναι η συγκέντρωση και η εμπορία του γάλακτος και η προμήθεια ζωοτροφών στα μέλη τους. Στη σημερινή συγκυρία, όμως, αυτή η λειτουργία έχει μετατραπεί σε μηχανισμό μεταφοράς της οικονομικής κρίσης από τους παραγωγούς στους συνεταιρισμούς.

Οι κτηνοτρόφοι χρειάζονται ζωοτροφές για να συντηρήσουν τα κοπάδια τους, αλλά δεν διαθέτουν χρήματα για να τις πληρώσουν. Οι συνεταιρισμοί συνεχίζουν να τους προμηθεύουν με πίστωση (όσο αυτό είναι δυνατό), εξαντλώντας τα διαθέσιμά τους και συσσωρεύοντας υποχρεώσεις προς τους δικούς τους προμηθευτές.

Όπως είχε καταγράψει το «Ν» σε εκτενές ρεπορτάζ στις 12 Οκτωβρίου, οι 14 συνεταιρισμοί που ζήτησαν κρατική παρέμβαση περιέγραφαν ήδη ανοιχτές πιστώσεις εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ και κίνδυνο στάσης πληρωμών. Με οριακά περιθώρια κέρδους που λειτουργούν δεν διαθέτουν επαρκή κεφάλαια για να χρηματοδοτούν επί μήνες τη διατροφή των κοπαδιών.

Ούτε η ενίσχυση των κεφαλαίων τους από τα μέλη αποτελεί εύκολη διέξοδο, αφού οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι αδυνατούν να καταβάλουν πρόσθετα χρήματα.

Μια κρίση πάνω σε διαχρονικές αδυναμίες

Τη σημερινή έκτακτη κατάσταση επιβαρύνει ένα προϋπάρχον πρόβλημα. Πολλοί μικροί συνεταιρισμοί του νησιού έχουν δεσμεύσει σημαντικά κεφάλαια σε εγκαταστάσεις και εξοπλισμό, δυσανάλογα προς τον κύκλο εργασιών τους. Η υπερπαγιοποίηση αυτή περιορίζει τη ρευστότητα, ενώ τα οριακά κέρδη δυσκολεύουν την απόσβεση των επενδύσεων και τη δημιουργία αποθεματικών.

Η απώλεια της πρόσβασης στη χρηματοδότηση που παλαιότερα παρείχε η Αγροτική Τράπεζα |(έκλεισε το 2012 με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος) άφησε τους μικρούς συνεταιρισμούς χωρίς τη βασική πηγή κεφαλαίων κίνησης. Η εξάρτηση από χρηματοδοτικές διευκολύνσεις των αγοραστών γάλακτος οδηγεί τους συνεταιρισμούς στην ουσιαστική αποδοχή των απαιτήσεων των γαλακτοβιομηχανιών.

Σήμερα η έλλειψη ρευστότητας οδηγεί τους κτηνοτροφικούς συνεταιρισμούς είτε σε χρεοκοπία, είτε στην αναζήτηση κεφαλαίων από τοκογλύφους. Οι τελευταία φυσικά έχουν κάθε λόγο να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία για να βάλουν στο χέρι τα περιουσιακά στοιχεία των συνεταιρισμών.

Ζήτησαν περίπου 20 εκατομμύρια ευρώ

Στις 9 Σεπτεμβρίου και ξανά στις 2 Οκτωβρίου, οι 14 συνεταιρισμοί υπέβαλαν αίτημα για ειδικό σχήμα επιστρεπτέας προκαταβολής. Ζήτησαν χρηματοδότηση ίση με το 30% του συνολικού κύκλου εργασιών τους για το 2025, ποσό που υπολογίζεται περίπου στα 20 εκατομμύρια ευρώ, με αποπληρωμή σε 90 μηνιαίες δόσεις. Ωστόσο η κυβέρνηση αρνείται να δώσει οποιαδήποτε χρηματοδότηση

Πρόκειται για αίτημα επιστρεπτέας χρηματοδότησης, ώστε να μπορέσουν να αγοράζουν ζωοτροφές, να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους και να παραμείνουν όρθιοι όσο διαρκούν οι περιορισμοί.

Παράλληλα, ζήτησαν κάλυψη των δαπανών απολύμανσης και υγειονομικού υλικού, καθώς και δωδεκάμηνη αναστολή δανειακών, ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεων, με κρατική κάλυψη των αναλογούντων τόκων.

Το αίτημα έχουν υποβάλει οι συνεταιρισμοί Πέτρας, Φίλιας, Ερεσού, Στύψης, Άγρας, Νάπης, Κάπης, Μανταμάδου, Παρακοίλων, Μεσοτόπου, Αγίας Παρασκευής, Κλειούς, Σκαλοχωρίου και Άντισσας.

Χωρίς ευρώ στην τσέπη οι κτηνοτρόφοι

Πέρα από τις 208 κτηνοτροφικές μονάδες που έχασαν τα κοπάδια τους λόγω των θανατώσεων, σε δεινή οικονομική θέση βρίσκεται συνολικά ο κτηνοτροφικός κόσμος του νησιού.

Για περίπου 3.000 κτηνοτρόφους, η διακοπή της γαλακτοπαραγωγής στα τέλη Αυγούστου ή στις αρχές Σεπτεμβρίου σήμανε έκλεισε η τελευταία πηγή εσόδων που είχαν. Οι ανάγκες διατροφής, ωστόσο, παραμένουν αυξημένες, ιδιαίτερα για τα ζώα που προετοιμάζονται να γεννήσουν.

Επιπλέον, οι παραγωγοί συντηρούν ζώα που προορίζονταν για σφαγή, αλλά παραμένουν στις εκμεταλλεύσεις λόγω των απαγορεύσεων. Έτσι, στερούνται τα έσοδα από την πώλησή τους και ταυτόχρονα επιβαρύνονται με πρόσθετες ζωοτροφές.

Η έναρξη των γεννήσεων δημιουργεί τον κίνδυνο ακόμη μεγαλύτερης πίεσης. Εάν δεν καταστεί δυνατή η διάθεση των αμνοεριφίων στην αγορά, ένα αναμενόμενο έσοδο θα μετατραπεί σε νέα δαπάνη.

Στις πιέσεις αυτές προστίθενται όσα είχαν περιγράψει οι συνεταιρισμοί στο υπόμνημά τους: περιορισμοί στη διακίνηση τυροκομικών προϊόντων, δεσμευμένα αποθέματα, πρόσθετα έξοδα υγειονομικής προστασίας και προβλήματα στην εκπλήρωση εμπορικών συμφωνιών.

Η σύσκεψη της Καλλονής πραγματοποιείται, συνεπώς, σε μια κρίσιμη στιγμή. Οι συνεταιρισμοί χρειάζονται άμεσα κεφάλαια κίνησης και οι παραγωγοί δυνατότητα διάθεσης της παραγωγής τους και οικονομική στήριξη. Κάθε νέα καθυστέρηση βαθαίνει την κρίση και αποδυναμώνει τη θέση τους ενόψει των συμφωνιών για το γάλα.